Kimsesiz çocuklar ile sokak çocuklarının karşılaştığı sorunların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Çocukların sokağa inişinde ekonomik nedenler başta olmak üzere, aile içi şiddet, cinsel ve fiziksel istismar, sosyal destek sistemlerinin yetersiz olması, sosyal güvenlik sistemlerinin sorunları, ailenin bakabileceğinden fazla çocuğa sahip olması, sevgisizlik, ihmal, çocukların kendi yaş gruplarıyla birlikte eğitim kurumlarından yararlanamaması vb. gibi çok sayıda faktör etkili olmaktadır.

Kimsesiz ve sokakta yaşayan çocukların genel özellikleri ve karşı karşıya oldukları tehlikelerden bazıları aşağıdaki şekilde özetlenebilir:

• Başta yaşama, sağlık ve eğitim hakkı olmak üzere birçok haktan yeterince yararlanamamaktadırlar.

• Aile ilişkileri sınırlı veya tamamen kopmuş olup ailenin sunması gereken güvenlik, psikolojik doyum, yardımlaşma gibi bazı ihtiyaçlarını çevreden veya kendi yaş gruplarından sağlamaktadırlar.

• Eğitim sürecine girmemiş veya eğitim sürecinden erken ayrılmışlardır.

• Fiziksel, duygusal ve sosyal gelişimleri risk ve tehlike altındadır.

• Uçucu ve uyarıcı madde kullanım alışkanlıkları yüksektir. Madde kullanımı; fiziksel, psikolojik ve sosyal bir bağımlılık sağlamaktadır.

• Sokakta örnek aldıkları ve ilişki kurdukları kişilerin suçlarla ilişkilerinin yoğunluğu nedeniyle suç işleme veya suça maruz kalma olasılıkları yüksektir.

• Herhangi bir gelirlerinin olmaması; daha çok çöplerden beslenmelerine yol açmakta, sosyal, ekonomik ve psikolojik nedenlerle terör olaylarına bulaşma ve suç işleme eğilimlerini de arttırmaktadır.

5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nda; korunma ihtiyacı olan çocuk, "Bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve duygusal gelişimi ile kişisel güvenliği tehlikede olan, ihmal veya istismar edilen ya da suç mağduru çocuk" olarak tanımlanmıştır. Korunmaya muhtaç çocukların bakım ve korunmasına ilişkin işlemler 1983 tarihinde kabul edilen 2828 sayılı yasa ile yürütülmekte olup, 03.07.2005 tarihinde kabul edilen 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ile de bakım, barınma ve danışmanlık tedbiri verilen çocuklar ile denetim tedbirine karar verilen çocuklar Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü görev alanı içine girmiştir.

2828 sayılı Kanununda; korunmaya muhtaç çocuk: "Beden, ruh ve ahlak gelişimleri veya şahsi güvenlikleri tehlikede olup;

a) Ana veya babasız, ana babasız,

b) Ana veya babası veya her ikisi de belli olmayan,

c) Ana veya babası veya her ikisi tarafından terk edilen,

d) Ana veya babası tarafından ihmal edilip, fuhuş, dilencilik, alkollü içkileri veya uyuşturucu madde kullanma gibi her türlü sosyal tehlikelere karşı savunmasız bırakılan ve başı boşluğa sürüklenen çocuklar" olarak tanımlanmaktadır.

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) Genel Müdürlüğü 2828 Sayılı Kuruluş Yasası ile öncelikli olarak özürlülerin de içinde yer aldığı muhtaç kişilerin sürekli bakım ve rehabilitasyonlarını sağlamakla yükümlüydü. 2011 yılında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın kurulması ile birlikte Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu'nun görevleri, sorumlulukları ve yetkileri Bakanlığa devredildi. 0-12 yaş arasındaki çocuklara ve 13-18 yaş arasındaki gençlere yönelik ayrı daire başkanlıklarınca sunulan hizmetler Bakanlık bünyesinde Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü adı altında toplandı.

Kimsesiz çocuklar ve sokak çocuklarının karşı karşıya oldukları sorunların araştırılarak topluma kazandırılmaları ve yararlı bireyler olarak geleceğe hazırlanmaları konularında Yüce Meclisin ve toplumumuzun bilgilendirilmesi, alınacak tedbirlerin ve çözüm önerilerinin belirlenmesi ve uygulanması amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması gerekmektedir.

Talebi