Çocukların suça sürüklenmelerindeki nedenlerin tüm yönleriyle araştırılarak çocukların suça yönelmelerini engellemek için yapılması gerekenleri belirlemek amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Türkiye'de çeşitli nedenlerle suça sürüklenen çocukların sayısı hızla artmaktadır. Çocukların suça sürüklenmelerindeki nedenlerin tüm yönleriyle araştırılması, mağduriyetlerin giderilmesi için çocukların suça yönelmelerini engelleyecek etkin ve kapsamlı politikaların üretilmesinin sağlanması amacıyla Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 104. ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederim.
GEREKÇE 14 yaşındaki Mattia Ahmet Minguzzi, İstanbul Kadıköy'de pazarda 15 ve 16 yaşındaki iki çocuk tarafından bıçaklı saldırıya uğramış ve hayatını kaybetmiştir. Ahmet Minguzzi' nin hiçbir neden yokken pazarda uğradığı saldırı sonucu hayatını kaybetmesi suça sürüklenen çocukları ve çocuk mağdurları bir kez daha gündeme getirmiştir.
Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesine göre on sekiz yaşına kadar her insan çocuk sayılmaktadır. Taraf devletler, çocuğun hayatta kalması ve gelişmesi için mümkün olan azami çabayı göstermek zorundadır. Çocuk olarak tanımlanan yaş grubunda yer alan ergenlik dönemi, çocukta hızlı gelişmenin yarattığı dengesizliğin, bilgi ve deneyim eksikliğinin bir arada bulunduğu dönemdir. Kimlik arayışının, fiziksel ve duygusal değişimlerin yoğun yaşandığı ergenlik döneminde çevresel faktörlerden etkilenme düzeyi ve suça yönelme riski bulunmaktadır. Bireysel etkilerin yanı sıra yoksulluk, işsizlik, eğitimsizlik, göç, düzensiz kentleşme, mevcut sistemden kaynaklanan sorunlar sonucunda suça sürüklenen çocukların sayısı giderek artmaktadır.
Metnin tamamını göster (4 paragraf daha)Metni kısalt
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Güvenlik Birimine Gelen veya Getirilen Çocuk İstatistikleri verilerine göre, 2023 yılında çocukların karıştığı olay sayısı 537.583 olarak kaydedilmiştir. Bu çocukların 242.875'i mağdur, 178.834'ü ise suça sürüklenen olarak tespit edilmiştir. Suça sürüklenen çocukların en sık karıştığı suç türleri arasında %39,8 ile yaralama, %20,8 ile hırsızlık yer almaktadır. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak, satmak veya satın almak suçlarına karışan çocukların oranı ise %4,9'dur. %61,3'ü yaralanma, %11,8'i cinsel suçlar ve %8,6'sı aile düzenine karşı işlenen suçlardan 217.915 çocuk mağdur olmuştur. Suça sürüklenen çocukların büyük kısmı ceza ve rehabilitasyon sürecinden sonra da suça yönelmeye devam etmekte, mevcut sistem bu konuda da etkin önlemler almamaktadır.
5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu, çocuğun yaşaması, gelişmesi, korunması ve haklarının güvence altına alınması için gerekli danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma konularında tedbirler alınması gerektiğini belirtmektedir. Suça sürüklenen çocukların büyük bir oranı yoksul ailelere mensuptur. Bu çocuklar genellikle kalabalık, elverişsiz ve yetersiz koşullarda barınmakta, iyi eğitim alamamakta, yeterli düzeyde beslenememekte ve sağlıklı aile ilişkileri bulunmamaktadır. Bu koşullar çocuklarda öfke ve şiddete yatkınlığa neden olmaktadır. Araştırmalara göre, suça sürüklenmiş çocukların %62.5'i suça sürüklenmiş diğer çocuklarla arkadaşlık yapmaktadır. Türkiye'de çocuklar arasında uyuşturucu kullanımıyla ilgili istatistikler sınırlı olmasına karşın 2019 yılında yataklı tedavi merkezlerine başvuran 17.079 kişinin %12, l'inin 0-19 yaş aralığında olduğu bilinmektedir. 2017 yılında suça sürüklenme nedeniyle hakkında işlem yapılan 107.984 çocuğun 35.986'sının bağımlılık yapan madde kullandığı tespit edilmiştir
TÜİK 2019 yılı Çocuk İşgücü Araştırması'na göre, %79,7'si 15-17 yaş grubunda 720 bin çocuk yoksulluk ve ekonomik sıkıntılar nedeniyle çalışmak zorunda kalmaktadır. 2024 yılında MESEM'lerle birlikte çocuk işçi sayısının 2 milyona yaklaştığı ifade edilmiştir. Çalışma hayatının korunaksız ortamında kalan çocuklar, alkol, uyuşturucu madde kullanımına başlamakta, iş çevresindeki suç işlemiş insanlarla etkileşim kurmaktadır. Televizyon ve internet 'kanalıyla çocuklar erken yaşlardan itibaren suçla ilgili görsel ve işitsel yayınlara maruz kalmaktadır. Özellikle suç işleyen dizi kahramanı, çeşitli davranış ve hareketleriyle, çocuktaki saldırganlık dürtülerini harekete geçirebilmektedir. Çocukların internette uygunsuz sitelere girmesi, şiddet içerikli oyunlar oynamaları ve ekonomik eşitsizlik nedeniyle bir üst sınıfta statüye ulaşma çabaları da onları suça yöneltebilmektedir.
Anayasa, devletin, her türlü istismar ve şiddet dahil çocukların korunması için gerekli tedbirleri almasını hükme bağlamıştır. Çocuk tarafından bir suçun gerçekleştirilmesi oldukça kaygı verici bir durumdur. Çocuklar kendileri isteyerek değil, çeşitli nedenlerle suça sürüklenmektedir. Çocukların suça karışma oranındaki yükseliş dikkate alınarak çocukların suça sürüklenmelerindeki nedenlerin tüm yönleriyle araştırılması ve çocukların suça yönelmelerini engelleyecek etkin politikaların üretilmesinin sağlanması amacıyla bir Meclis araştırmasının açılması gerekmektedir.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.