TMO'nun buğday alımlarında yaşanan sorunların tespiti ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Türkiye'nin temel tarım ürünlerinden biri olan buğdayın Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından yapılan alımlarındaki sorunların tespiti, TMO'nun ve lisanslı depoların depolama kapasitelerinin yeterliliğinin araştırılması, TMO'nun randevu sisteminin tarım sektörüne ve üreticilere olan etkilerini incelemek amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM iç tüzüğünün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ederim. if ef 2023

GEREKÇE

Türkiye tarım sektörü, ülkenin ekonomik ve sosyal yapısının temel taşlarından biridir ve çiftçiler, ülkenin temel tarım ürünlerinin üretimini gerçekleştirerek tüm topluma hizmet vermektedirler. Bu bağlamda buğday, Türkiye'nin en önemli tarım ürünlerinden biri ve ekmeğin temel hammaddesi olarak günlük hayatın ayrılmaz bir parçasıdır. Bu nedenle buğday alım fiyatları ve alımlarının etkili bir şekilde gerçekleştirilmesi hem çiftçilerin ekonomik refahını hem de tüketici fiyatlarını etkileyen önemli bir faktördür.

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) buğday alım fiyatları ve randevu sistemiyle ilgili yaşanan sorunlar, tarım sektörünün sürdürülebilirliğini ve çiftçilerin gelir düzeyini tehdit etmektedir. Çiftçiler, TMO'nun belirlediği alım fiyatlarının düşüklüğü ve randevu sisteminin etkin çalışmaması nedeniyle, ürünlerini zamanında satamamaktan ve finansal sıkıntılarla karşılaşmaktan şikâyet etmektedirler. Ayrıca, TMO'nun depolama kapasitesinin yetersizliği, ürünlerin zamanında teslim alınmasını engelleyerek çiftçileri alternatif pazarlara yönlendirmektedir. Bu durum, Çiftçilerin alternatif pazarlar arayarak ürünlerini düşük fiyatlarla tüccarlara satmak zorunda kalmasına yol açmaktadır.

Tarım sektöründeki bu sorunlar, çiftçilerin üretim planlamalarını olumsuz etkilemekte, ürünlerin zamanında satışını ve üreticilerin adil bir şekilde gelir elde etmesini engellemektedir. Aynı zamanda, tüketici fiyatlarına da yansıyan buğday alım fiyatlarındaki dalgalanmalar, ülke genelinde ekonomik istikrarsızlığa yol açabilmektedir.

TMO'nun depolarının geçmiş yıllardan kalan stoklarla dolu olması, yeni ürün alımlarının gecikmesine ve çiftçilerin ürünlerini teslim almak için randevu alamamasına neden olmaktadır. Depolama sorunlarının çözümü için geçmişte çıkarılan ve günümüzde de uygulanan lisanslı depoculuk faaliyetleri de ayrı bir sorun alanı yaratmaktadır. Lisanslı depo sahibi bazı kişilerin stokçuluk yaptığı, haksız rekabet yarattığı ya da TMO üzerinden tekel yarattıkları gibi iddialar sürekli gündeme gelmektedir. Aynı zamanda bazı bölgelerimizde lisanslı depoculuğun yaygınlaşmaması ya da yanlış kullanılması da ürünlerin depolanmasında ciddi eksiklikler yaratmaktadır. Bu nedenle, TMO'nun buğday alımlarını düzenlerken çiftçilerin taleplerini ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurması ve randevu sisteminin etkin işlemesini sağlaması hayati önem taşımaktadır. Bütün bu bahsedilen gerekçeler doğrultusunda, sorunların tespit edilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması amacıyla bir yol haritası çıkarılması için bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması elzemdir.