Bingöl'deki kayıt dışı istihdam ile kadın ve genç işsizliği oranlarının tüm boyutlarıyla araştırılarak iş gücü piyasasına yönelik etkin politikalar geliştirilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

GEREKÇE

Bingöl, ekonomik yapısı itibarıyla tarım ve hayvancılığa dayalı bir geçim modeline sahiptir; ancak son yıllarda tarım arazilerinin azalması, hayvancılık faaliyetlerinin gerilemesi ve sanayi yatırımlarının yetersizliği nedeniyle işsizlik ciddi bir sorun haline gelmiştir. Özellikle gençler için iş imkanlarının sınırlı olması, kentten göçü artırırken, kadınların iş gücüne katılım oranlarının düşük olması da ekonomik bağımsızlıklarını kazanmalarını engellemektedir. Tarım ve hayvancılık, bölgenin geleneksel geçim kaynakları olmasına rağmen, küçük üreticiler desteklenmediği için bu alanlarda ciddi bir gerileme yaşanmaktadır. Artan maliyetler, altyapı eksiklikleri, meraların daralması ve su kaynaklarının azalması, tarım ve hayvancılıkla uğraşan yurttaşları ekonomik olarak zor durumda bırakmaktadır. Bu durum, kırsal nüfusun geçim sıkıntısını artırarak, özellikle gençleri büyükşehirlere göçe zorlamaktadır. Göç eden nüfus, iş bulma konusunda farklı zorluklarla karşı karşıya kalırken, geride kalan nüfus ise ekonomik ve sosyal olarak daha da kırılgan hale gelmektedir.

Bölgede sanayi yatırımlarının yetersiz olması, işsizlik oranlarını artıran bir diğer önemli faktördür. Sanayi sektörünün gelişmemesi, yeni iş alanlarının açılmasını engellemekte ve mevcut iş gücüne istihdam olanağı yaratamamaktadır. Devletin bölgeye yönelik istihdam artırıcı teşviklerinin yetersizliği ve özel sektör yatırımlarının çekilememesi, ekonomik büyümeyi sınırlamaktadır. Kamu yatırımları ve teşvik politikalarının etkinliği gözden geçirilmeden, işsizlik sorununun çözülmesi mümkün görünmemektedir. Bunun yanı sıra, Bingöl'de kayıt dışı istihdamın yaygın olması, çalışanları düşük ücretler, güvencesiz çalışma koşulları ve sosyal haklardan mahrum bırakmaktadır. Kayıt dışı çalıştırılan işçilerin sigorta primleri yatırılmadığından, emeklilik hakkı kazanamamaları, iş kazalarına ve meslek hastalıklarına karşı korunamamaları gibi ciddi sonuçlar doğmaktadır. İş sağlığı ve güvenliği standartlarının yeterince uygulanmaması, iş kazalarının artmasına neden olmaktadır. Kayıt dışı istihdamın önlenmesi için denetim mekanizmalarının etkin bir şekilde işletilmesi ve bu konuda caydırıcı önlemler alınması gerekmektedir.

Bu nedenlerle Bingöl'de işsizlik oranlarının neden yüksek olduğu, kayıt dışı istihdamın hangi boyutlara ulaştığı, kadın ve genç istihdamının nasıl artırılabileceği, sanayi yatırımlarının nasıl teşvik edilebileceği ve işsizlikle mücadeleye yönelik hangi politikaların hayata geçirilmesi gerektiği detaylı bir şekilde araştırılmalıdır. İşsizlik ve kayıt dışı çalıştırılmanın Bingöl'deki boyutlarının kapsamlı şekilde incelenmesi, iş gücü piyasasına yönelik etkin politika ve teşvik mekanizmalarının geliştirilmesi, bölgedeki işsizlik sorununa kalıcı çözümler üretilmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılması elzemdir.