İstihdamsız büyüme olgusunun nedenlerinin, işsizlik oranlarındaki artışın sektörel ve bölgesel boyutlarının, uygulanan ekonomi politikalarının istihdam üzerindeki etkilerinin araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Türkiye'de istihdamsız büyüme olgusunun nedenlerinin, işsizlik oranlarındaki artışın sektörel ve bölgesel boyutlarının, uygulanan ekonomi politikalarının istihdam üzerindeki etkilerinin ve soruna yönelik alınması gereken tedbirlerin tüm yönleriyle araştırılması amacıyla Anayasanın 98. Ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 104. Ve 105. Maddeleri gereğince Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 02.04.2026
GEREKÇE
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri, ülke ekonomisinin 2024 yılının ikinci yarısından itibaren ciddi bir yapısal sorunla karşı karşıya olduğunu ortaya koymaktadır. 2025 yılının dört çeyreğinde gayrisafi yurtiçi hasıla yıllık bazda ortalama yüzde 3,4 oranında büyümüştür. Buna karşın aynı dönemde istihdam yıllık bazda ortalama yüzde 0,06 oranında gerilemiştir. Bu tablo, ekonomi literatüründe "istihdamsız büyüme" (jobless growth) olarak tanımlanan ve toplumsal sonuçları ağır olan bir sürece işaret etmektedir.
Metnin tamamını göster (5 paragraf daha)Metni kısalt
İstihdam yıllık değişim oranı 2024 yılı başında yüzde 3,5 düzeyindeyken çeyrek çeyrek gerilemiş, 2025 yılının ikinci çeyreğinde sıfırın altına düşmüş ve yıl sonuna doğru negatif bölgede kalmaya devam etmiştir. Büyümenin istihdam yaratmadığı bu süreçte işsizlik oranları yükselmiş, özellikle genç nüfus ve kadınlar emek piyasasından dışlanmıştır.
İstihdamsız büyümenin arkasında birden fazla yapısal neden bulunmaktadır. Üretimde otomasyon ve sermaye yoğun yatırımlara yöneliş, iç talepteki daralma, küçük ve orta ölçekli işletmelerin yüksek maliyet baskısı altında kapanması ya da kayıt dışına yönelmesi, tarım sektöründeki istihdam kaybı ve reel ücretlerdeki erime bu nedenlerin başında gelmektedir. Buna ek olarak, uygulanan para ve maliye politikalarının büyümeyi desteklerken istihdam üzerindeki etkisinin yeterince gözetilmediği görülmektedir.
Ekonomik büyümenin vatandaşın cebine, sofrasına ve iş bulma umuduna yansımadığı bir tablo sürdürülebilir değildir. Büyüme rakamları tek başına refah göstergesi olamaz. Milletimizin temel beklentisi, üretilen katma değerin adaletli biçimde paylaşılması ve her yurttaşın insanca yaşayacağı bir gelire kavuşmasıdır.
Bu gerekçelerle; Türkiye'de istihdamsız büyüme olgusunun nedenlerinin, işsizlik oranlarındaki artışın sektörel ve bölgesel boyutlarının, uygulanan ekonomi politikalarının istihdam üzerindeki etkilerinin ve soruna yönelik alınması gereken tedbirlerin tüm yönleriyle araştırılması amacıyla meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.
CMIP BASKANLE
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.