2025 yılı Nisan ayında yaşanan don olayının tarım ürünlerine verdiği zararların araştırılarak zarar gören çiftçilerin desteklenmesine yönelik yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

2025 yılı Nisan ayının başında ülkemizin birçok bölgesinde gece sıcaklıklarının sıfırın altına düşmesiyle birlikte yaşanan don olayı; üzüm, karpuz, kavun, kayısı, şeftali, ceviz, fındık, elma, kiraz gibi birçok tarım ürününde önemli zararlara yol açmıştır. Özellikle çiçeklenme dönemindeki meyve ağaçları, don nedeniyle ciddi zarar görmüş, bazı bölgelerde ürün kaybı yüzde 100' lere ulaşmıştır.

Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde 2025 yılı Nisan ayının ilk haftasında yaşanan ani hava sıcaklığı düşüşleri ve beraberinde gelen don olayları; başta meyve ağaçları olmak üzere birçok tarım ürününde ciddi zararlara neden olmuştur. Üzüm, karpuz, kavun, kayısı, şeftali, ceviz, fındık, elma, kiraz gibi birçok tarım ürününde önemli zararlara yol açmıştır. Özellikle çiçeklenme dönemindeki meyve ağaçları, don nedeniyle ciddi zarar görmüş, bazı bölgelerde ürün kaybı yüzde 100'lere ulaşmıştır.

Tarım sigortasının yaygın olmaması, meteorolojik uyarıların yetersiz kalması, donla mücadele ekipmanlarının eksikliği gibi sorunlar da üreticilerin mağduriyetini artırmıştır. Bu durum hem tarımda üretim planlamasını sekteye uğratmakta hem de kırsal kesimde geçimini tarımdan sağlayan binlerce aileyi ekonomik olarak sıkıntıya sokmaktadır. Don afetinden en çok etkilenen illerden biri olan Manisa, Türkiye'de bankalara en fazla borcu olan çiftçilerin yaşadığı ildir. Çeşitli ilçe ve mahallelerindeki afetten zarar gören bölgelerde çiftçinin % 90'1 borçlu; bağları bahçeleri tarlaları ipotekli durumdadır ve çiftçilerin borcunun önemli bir kısmı özel bankalaradır. TARSİM sigorta maliyetleri çok yüksek olduğu için çoğu üreticinin bu nedenle sigorta yaptıramamıştır ve bölgede yüzde 100 zarar olan üzüm bağları mevcuttur. Bu nedenle dondan etkilenen çiftçilerimizin özel bankalar da dahil tüm banka ve tarım kredi borçlarının yapılandırılması ve çiftçilerimize yeniden üretim yapabilmesi adına hibe ya da uzun vadeli faizsiz kredi verilmelidir. Çünkü ekonomisi tarıma dayalı olan ilçelerde yaşanmış olan bu afet sadece çiftçileri değil esnafı ve diğer kesimleri de olumsuz etkileyecektir.

İklim değişikliği nedeniyle bu tür doğa olaylarının sıklığının ve şiddetinin artacağı öngörülmektedir. Bu çerçevede, yaşanan zararın tespiti, alınabilecek kısa, orta ve uzun vadeli önlemlerin belirlenmesi, iklim krizine karşı dirençli bir tarım politikası geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır.

2025 Nisan ayında meydana gelen don olayının ülke genelinde tarım ürünlerine verdiği zararların boyutlarının tespit edilmesi, zarar gören çiftçilerin desteklenmesine yönelik mevcut uygulamaların değerlendirilmesi, meteorolojik afetlere karşı erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi, tarım sigortalarının kapsamı ve etki alanının artırılması, iklim değişikliği çerçevesinde tarım politikalarının yeniden şekillendirilmesi, amaçlarıyla Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GRUP BASKANLE