2025 yılı Nisan ayında yaşanan don olayının tarımsal üretim üzerindeki etkilerinin araştırılarak üreticilerin zararlarının giderilmesine yönelik yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

9 Nisan 2025 tarihinde ülkemiz genelinde meydana gelen ve 36 ili etkisi altına alan don felaketinin ülkemizdeki tüm tarımsal üretimin, özellikle de Manisa'daki üzüm bağları üzerindeki etkilerinin kapsamlı biçimde araştırılması, çiftçi ve üreticilerin uğradığı zararların tespiti ve en kısa sürede tazmin edilmesi, alınması gereken kısa ve uzun vadeli önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ederiz. 14.04.2025

GEREKÇE:

Türkiye genelinde nisan ayında hava sıcaklığının sıfır derecenin altına düştüğü ve kar yağışının yaşandığı, bazı bölgelerde son 30 yılın en düşük sıcaklıklarının kaydedildiği ve 36 ilimizde etkili olan zirai dondan pek çok tarım ürünü zarar görmüştür.

İç Anadolu'dan Ege'ye kadar pek çok bölgede termometreler sıfırın altına düşerken çiçek açan çeşitli ağaçlar zarar görmüş, üzümden elmaya, kayısıdan fındığa kadar pek çok ürün farklı bölgelerde heba olmuştur.

Seçim bölgem Manisa, Türkiye'nin ve dünyanın en önemli çekirdeksiz kuru üzüm üretim merkezlerinden biridir. Üzüm üretimi Manisa ekonomisinin bel kemiği olduğu kadar, binlerce ailenin geçim kaynağıdır. Ancak tüm ülke genelinde olduğu gibi Manisa'da da yaşanan ani sıcaklık düşüşü sonucu meydana gelen don olayı Manisa genelinde geniş bir alandaki bağlarda ciddi hasara yol açmıştır.

Üreticilerin ilk tespitlerine göre, bağların büyük bölümünde filizlenme dönemindeki asmalar zarar görmüş, verim kaybı ciddi boyutlara ulaşmıştır. Bu durum, sadece bu yılki rekolteyi değil, gelecek yıllardaki üretimi de olumsuz etkileyebilecek bir tehdit oluşturmaktadır. Ayrıca çiftçilerin artan girdi maliyetleri, düşük alım fiyatları ve kredi borçları düşünüldüğünde, bu doğal afetin yaratacağı ekonomik ve sosyal sonuçlar daha da ağırlaşacaktır. Don olayının tüm Türkiye'de çiftçi ve üreticilerin üzerinde yarattığı ekonomik etkiler, üreticilerin zararlarının tespiti, bu zararın büyüklüğü ve ekonomik kayıpların ortaya konulması, tarım sigortası ve afet sigortalarının mevcut durumu, üreticilerin bu tür felaketlerde ne kadar korunabildiği, sigorta primlerinin yeterliliği ve afet sonrası tazminat süreçleri, tarımsal destekleme politikaları, tarımsal desteklerin zamanında ve doğru şekilde üreticilere ulaşıp ulaşmadığı, bu tür felaketlerin önceden önlenmesi için alınabilecek önlemler, iklim değişikliğinin tarım üzerindeki uzun vadeli etkileri, çiftçilerin mağduriyetlerinin giderilmesi, tarımsal üretim politikalarının gözden geçirilmesi ve tarım sektörü için yeni stratejiler oluşturulabilmesi için bir meclis araştırma komisyonu kurulması elzem hale gelmiştir. Bu nedenle, 9 Nisan 2022 tarihinde ülke genelinde meydana gelen don olayının tarımsal üretim üzerindeki olumsuz etkilerinin kapsamlı bir şekilde araştırılması, üreticilerin uğradığı zararların tespiti ve tazmini, alınması gereken kısa ve uzun vadeli önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98, TBMM İçtüzüğünün 104 ve 105. Maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.