28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Kadın işçilerin hem ev hem de iş yaşamında toplumsal cinsiyet rollerine ve bunlara göre düzenlenmiş iş yeri mevzuatlarına bağlı olarak yaşadığı birçok sorun mevcuttur. Kadınların çalışma yaşamında karşılaştığı zorlukların araştırılması amacı ile Anayasanın 98. ve İç Tüzüğün 104. ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması için gereğini arz ve talep ederiz.
Türkiye'de çalışma koşulları herkes için oldukça zor ve ihlallerle doluyken özellikle kadınlar çeşitli eşitsizliklerle karşılaşmaktadır. Bu eşitsizlikler, sosyal güvenlik sisteminde daha da çoğalmaktadır. Sosyal güvenlik sisteminin emeklilik için aradığı "sigortalılık süresi", "prim ödeme gün sayısı" ve "emekli yaşı" koşulları en çok kadınları vurmaktadır.
Bugün Türkiye'de fiilen çalışan her 2 kadından en az 1'i için emeklilik hayal olmuştur. Bu durumun üç temel nedeni bulunmaktadır. Birincisi kadınlarda kayıt dışı çalışma oranının yüksek olmasıdır. İkincisi sigortalı çalışan kadınların önemli bir kısmının düzenli ve sürekli çalışmamasıdır. Üçüncüsü ise emekli olmak için gereken koşulların zorlaştırılmasıdır.
Ayrıca, aşağıdaki önemli işsizlik ve ücret eşitsizliği verileri güncel durumu göstermektedir:
TÜİK verilerine göre Aralık 2024'te dar tanımlı işsizlik kadınlarda yaklaşık %11,4 seviyesinde seyretmiş; geniş tanımlı işsizlik ise kadınlar arasında %38,3 ile rekor düzeye ulaşmıştır.
OCD'nin 2024 yılı verilerine göre, Türkiye'de tam zamanlı çalışan kadınların ortalama yıllık kazancı, benzer pozisyondaki erkeklerin kazancının yaklaşık %22 altında kalmaktadır. Bu oran, OECD ortalamasının üzerindedir ve Türkiye'deki cinsiyetler arası ücret farkının hâlâ önemli bir sorun olduğunu göstermektedir. Ayrıca, PC'nin 2024 tarihli iWomen in Work" raporuna göre, Türkiye'de kadınların medyan geliri, erkeklerin medyan gelirinin yaklaşık %87sine eşittir. Bu da kadınların erkeklere kıyasla yaklaşık %13 daha az kazandığını ortaya koymaktadır.
Kadınlar yoğun işgücü gerektiren ve vasıfsız işlerde daha fazla yer almaktadır. Ev işleri ve evde bakım hizmetleri, kadınların işgücüne katılımlarını ve iş yaşamındaki ilerleyişlerini olumsuz etkilemektedir.
ILO verilerine göre Türkiye'de kadınların yaklaşık %34,4'ü kayıt dışı istihdam edilmekte, bu oran erkeklerde %23,8'dir.
Kadınların çalışma yaşamında maruz bırakıldığı bu adaletsizliklerin giderilmesi gerekmektedir. Bunun için çalışma yaşamında kadınlar üzerine özgün araştırmalar ve düzenlemeler yapmak adına meclis araştırmasının açılması elzemdir.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
AYNI KONUDA
TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.
Çerezler. Siteyi çalıştırmak için gerekli olanlar dışında, reklam ve ziyaret ölçümü çerezlerini yalnız onay verirsen kullanırız. Kararını istediğin zaman sayfa altındaki “Çerez tercihleri”nden değiştirebilirsin. Çerez politikası
