Sahte bal üretiminin engellenmesine ilişkin mevcut düzenlemelerin yeterliliğinin araştırılarak doğal bal üretiminin desteklenmesine yönelik yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

GEREKÇE

Muğla ili, Türkiye'nin bal üretimi açısından en önemli merkezlerinden biri olup, özellikle çam balı üretimi ile ön plana çıkmaktadır. Bölgede yüzlerce arıcı, doğal yöntemlerle ve büyük emeklerle bal üretimini sürdürmektedir. Ancak son yıllarda piyasada glikoz bazlı katkılarla üretilmiş, taklit ve tağşişe uğramış bal ürünlerinin yaygın şekilde satılması, arıcılık sektörünü ciddi biçimde tehdit etmektedir.

Bu sahte bal ürünleri, düşük maliyetleri sebebiyle gerçek baldan çok daha ucuza satılmakta, tüketici bu ürünleri "doğal bal" zannederek tercih etmekte ve böylece hem aldatılmakta hem de doğal bal üreticileri ekonomik zarara uğratılmaktadır. Ayrıca, bu ürünlerin insan sağlığı üzerindeki olası olumsuz etkileri konusunda da yeterli bilimsel denetim ve kamuoyu bilgilendirmesi yapılmamaktadır.

Glikoz katkılı yapay balların yaygınlaşması, sadece ekonomik bir sorun değil, aynı zamanda bir halk sağlığı sorunu ve gıda güvenliği meselesidir. Yerli ve doğal bal üretiminin desteklenmemesi, uzun vadede arıcılığın sürdürülebilirliğini zora sokacak, kırsal kalkınmayı olumsuz yönde etkileyecek ve Türkiye'nin organik ürün ihracatında itibar kaybına neden olacaktır.

Öte yandan, 2021 yılında meydana gelen büyük orman yangınları ve takip eden yıllarda sayısı ve sıklığı artan benzer yangınlar, arıcılık faaliyetlerini derinden etkilemiştir. Yangınlar, çam balı üretiminin temel kaynağı olan kızılçam ormanlarına büyük zarar vermiş, arıların doğal yaşam alanlarını ve nektar kaynaklarını yok etmiştir. Bu durum, hem bal verimini ciddi oranda düşürmüş hem de çok sayıda arıcının ekonomik kayıp yaşamasına neden olmuştur. Arıcılık sektörü hâlâ bu tahribatın etkilerini telafi etmeye çalışmakta, birçok arıcı üretim sahasını kaybettiği için faaliyetlerini durdurmak veya başka bölgelere taşımak zorunda kalmaktadır. Bu gelişmeler, sektörün geleceği açısından ciddi bir tehdit oluşturmaktadır.

Bu çerçevede; glikoz bazlı yapay balların üretimi, ithalatı, dağıtımı ve satışı ile ilgili mevcut denetim mekanizmalarının işlerliği, arıcıların yaşadığı ekonomik ve yapısal sorunlar, tüketici bilincinin arttırılmasına yönelik çalışmalar ve yerli bal üretiminin korunması gibi konuların tüm yönleriyle araştırılması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.