Çocuk adalet sistemindeki sorunların tespit edilerek mağdur ve suça sürüklenen çocukların korunması için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Suçun cezaların ağırlaştırılarak önlenebileceği düşüncesiyle yapılan kanuni düzenlemeler suçla mücadelede umulan sonucu doğurmayacaktır. Caydırıcı cezanın "ağır" ceza olduğu kabulü aslında bir kolaycılıktır. Bu nedenle Türk Ceza Kanunu'nun cinsel suçlar bölümünde cezaların arttırılması amacıyla yapılan düzenleme yetersiz kalmıştır.

Adalet Bakanlığı istatistikleri yargılamalardaki sorunların cezaların ağırlığının caydırıcı bir unsur olmadığının kanıtı niteliğindedir. 2024 yılında, çocukların cinsel istismarı suçundan 67 bin 507, reşit olmayanla cinsel ilişki suçundan 26 bin 265 kişi şüpheli sıfatı ile yargılanmıştır.

Çocuk İzlem Merkezleri, cinsel istismar mağduru çocukların, adli süreçlerde ikincil örselenmesini önlemek amacıyla, Sağlık Bakanlığı'na bağlı bir hastane çatısı altında, ilgili - kurumların koordinasyon içinde çalışacağı, dışarıdan hastanenin diğer kliniklerinden farklı fiziksel özelliklerde, bütün adli, tıbbi ve psikososyal işlemlerin tek seferde yapılmasına imkan verecek koşulların sağlandığı ortamlardır. Ancak Türkiye'de her ilde Çocuk İzlem Merkezi yoktur. Bazı Merkezlerde ise, adli tıp uzmanı, çocuk psikiyatrisi, çocuk polisi ya da güvenlik görevlisi bulunmamaktadır. Tek başına bu durum dahi, yetkililerin mağdur çocuklarımızın psikolojik ve fiziksel sağlıklarının ne derece önemsediğini göstermektedir.

Devlet, mağdur çocukları koruyamadığı gibi, çocukların suça sürüklenmelerinin de önüne geçememektedir. Zira 2024 Adalet İstatistiklerine göre suça sürüklenen çocuk sayısı 134 bin 383'tür. Bu çocuklar arasında 41 bin 488'i hakkında mahkumiyet kararı verilmiştir. Bununla birlikte, suça sürüklenen çocukların yargılamaları da başlı başına aksaklıklarla doludur. Avrupa Sözleşmesi'nde çocuk yargılaması için alternatif yöntemlerin geliştirilmesi ve bu mümkün değilse de çocukların yetişkinlerden ayrı mahkemelerde yargılanması, sadece onlara özgü yasa ve usullerin geliştirilmesi ve çocuklar ile ilgili makam ve kuruluşların oluşturulması tavsiye edilmiştir. Yine milletlerarası sözleşmelerde çocuklara özgü bir yargı sisteminin istisnasız olarak öngörüldüğü ve çocuklar hakkında tutuklama kararının bu alana özgülememiş bir mercii tarafından verilmesine müsaade edilmemektedir. Bu bağlamda, tutuklama tedbirine çocuk mahkemesinin karar vermesi gerekmektedir. Ancak jfke Bre . ilde Çocuk Mahkemesi bulunmamaktadır.

Uygulamada, çocuklara isnat edilen suç ve süreç hakkında yaşına ve gelişimine uygun bilgilendirme yapılmamaktadır. Çocuklar yetişkinlerle aynı uygulamalara tabi tutulmaktadır. Müdafi olmadan ifade alınmakta, kimi zamansa ifade alındıktan sonra müdafin ifade tutanağını imzalaması istenmektedir. Çocuk şube, barolara ivedi bir şekilde haber vermemektedir. Yine uygulamada, çocuklara her zaman çocuk polisi eşlik etmemektedir.

Çocuk yargılaması kadar suça sürüklenen çocuğu, suça iten sebeplerin de titizlikle araştırılması ve tespiti de oldukça önemlidir. Suç işlemiş çocuğun ıslahı ve yeniden topluma kazandırılması amacıyla hazırlanan politikalara ihtiyaç vardır. Ceza hukukunun geleneksel amaçlarının suça sürüklenen çocuklar söz konusu olduğunda ikinci plana itilerek, önceliğin çocuğun iyileştirilmesine verilmesi ve onarıcı adaletin önünün açılması gerekmektedir.

Çocuklar konusu, adalet sistemi içinde, belki de en önemli ve ihmal edilmemesi gereken konudur. Mevcut düzenlemelerin ve uygulamaların yeterli olmadığı; hatta kimi zaman sorunun bir parçası olduğu görülmektedir. Çocuk ceza adalet sisteminin hedefi, suç işlediği iddia edilen çocuğun ıslah edilip toplum ile yeniden uyum sağlamasına yardımcı olmak ve mağdur çocukların korunması olmalıdır.

Tüm bu nedenlerle, çocuk adalet sistemindeki sorunların tespiti, tespiti yapılan sorunların giderilmesi, mağdur ve suç işlediği iddia edilen çocukların korunması, psikolojik ve fiziksel gelişimlerinin sağlıklı bir şekilde ilerlemesi için gereken kanuni düzenlemelerin, kurumların gerçekleştirmesi gereken politikaların belirlenmesi amacıyla araştırma komisyonu kurulması zaruridir.

ORUP BASKANLID

CAHP BASKANLID