Çocuk adalet sistemindeki sorunların tespit edilerek mağdur ve suça sürüklenen çocukların korunması için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Gerekçe,

Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesini onaylayarak çocuğa önem ve öncelik vermeyi taahhüt eden devletlerin, bir yandan sözleşmenin 40. maddesi doğrultusunda çocuklarla ilgili özel yükümlülükleri bulunmaktadır. Türkiye de Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesini onaylayan ülkeler arasındadır.

Çocukların her türlü ihmal ve istismardan korunması ancak devletin istikrarlı bir çocuk politikası yürütmesiyle mümkündür. Bu politika içinde hiç şüphesiz en önemli yeri çocuk adalet sistemi almaktadır.

Türk Ceza Kanunu'nun cinsel suçlar bölümünde cezaların arttırılması amacıyla yapılan düzenleme eksik yapılmış ve tam tersi sonuca yol açmıştır. Cinsel istismar suçunda yapılan değişiklikler, çocuklar aleyhine olmuştur. Cezalar sonuç itibariyle hafifletilmiştir. Failler ya tutuksuz yargılanmaktadır ya da tutuklu kalma süreleri oldukça azalmıştır. Anayasa'nın "Ailenin Korunması ve Çocuk Hakları? başlıklı 41. maddesi ile devlete, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alma yükümlülüğü getirilmiştir.

Çocuk İzlem Merkezleri, cinsel istismar mağduru çocukların, adli süreçlerde ikincil örseletiesini önlemek amacıyla, Sağlık Bakanlığı'na bağlı bir hastane çatısı altında, ilgili kurumların koordinasyon içinde çalışacağı, dışarıdan hastanenin diğer kliniklerinden farklı fiziksel özelliklerde, bütün adli, tıbbi ve psikososyal işlemlerin tek seferde yapılmasına imkan verecek koşulların sağlandığı ortamlardır. Ancak Türkiye'de her ilde Çocuk İzlem Merkezi yoktur. Bazı Merkezlerde ise, adli tıp uzmanı, çocuk psikiyatrisi, çocuk polisi ya da güvenlik görevlisi bulunmamaktadır. Tek başına bu durum dahi, yetkililerin mağdur çocuklarımızın psikolojik ve fiziksel sağlıklarının ne derece önemsediğini göstermektedir.

Bununla birlikte, suça sürüklenen çocukların yargılamaları da başlı başına aksaklıklarla doludur. Avrupa Sözleşmesi'nde çocuk yargılaması için alternatif yöntemlerin geliştirilmesi ve Bu "Nümkün değilse de çocukların yetişkinlerden ayrı mahkemelerde yargılanması, sadece onlara özgü yasa ve usullerin geliştirilmesi ve çocuklar ile ilgili makam ve kuruluşların oluşturulması tavsiye edilmiştir. Yine milletlerarası sözleşmelerde çocuklara özgü bir yargı sisteminin istisnasız olarak öngörüldüğü ve çocuklar hakkında tutuklama kararının bu alana özgülenmemiş bir mercii tarafından verilmesine müsaade edilmemektedir. Bu bağlamda, tutuklama tedbirine çocuk mahkemesinin karar vermesi gerekmektedir. Ancak ülkemizde her ilde Çocuk Mahkemesi bulunmamaktadır.

Uygulamada, çocuklara isnat edilen suç ve süreç hakkında yaşına ve gelişimine uygun bilgilendirme yapılmamaktadır. Çocuklar yetişkinlerle aynı uygulamalara tabi tutulmaktadır. Müdafi olmadan ifade alınmakta, kimi zamansa ifade alındıktan sonra müdafin4 imzalaması istenmektedir. Çocuk şube, barolara ivedi bir şekilde haber ve uygulamada, çocuklara her zaman çocuk polisi eşlik etmemektedir.

Çocuk yargılaması kadar suça sürüklenen çocuğu, suça iten seb araştırılması ve tespiti de oldukça önemlidir. Suç işlemiş çocuğun ıslahı ve kâzdidirilması amacıyla hazırlanan politikalara ihtiyaç vardır. Ceza hukukunun geleneksel amaçlarının suça sürüklenen çocuklar söz konusu olduğunda ikinci plana itilerek, önceliğin çocuğun iyileştirilmesine verilmesi ve onarıcı adaletin önünün açılması gerekmektedir.

Çocuklar konusu, adalet sistemi içinde, belki de en önemli ve ihmal edilmemesi gereken konudur. Mevcut düzenlemelerin ve uygulamaların yeterli olmadığı; hatta kimi zaman sorunun bir parçası olduğu görülmektedir. Çocuk ceza adalet sisteminin hedefi, suç işlediği iddia edilen çocuğun ıslah edilip toplum ile yeniden uyum sağlamasına yardımcı olmak ve mağdur çocukların korunması olmalıdır. pass"Tüm bu nedenlerle, çocuk adalet sistemindeki sorunların tespiti, tespiti yapılan aksaklıkların giderilmesi, mağdur ve suç işlediği iddia edilen çocukların korunması, psikolojik ve fiziksel gelişimleri, toplum ile yeniden uyum sağlamaları için yapılması gereken kanuni düzenlemelerin, kurumların gerçekleştirmesi gereken politikaların belirlenmesi amacıyla araştırma komisyonu kurulması zaruridir.