İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/2721 GÜNDEMDE

Kadına yönelik şiddetin tüm boyutlarıyla incelenerek kadına yönelik şiddetle mücadelede yaşanan eksikliklerin giderilmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

İlk imza: Nevroz Uysal Aslan Şırnak · DEM Parti ve 20 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Yaşamın her alanında şiddetin her türlüsüne en ağır şekilde maruz kalan kadınlara yönelik alınan mevcut önlemler ve yasal yaptırımlar son derece yetersiz kalmaktadır. Kadına yönelik şiddet ile mücadelede daha etkin yöntemlerin kullanılabilmesi, şiddet ve cinayetlerin önlenmesi, yargı sistemindeki cezasızlık politikalarının belirlenmesi ve eksikliklerinin giderilmesi, kadını ikinci sınıf gören anlayışlarla mücadele edilmesi, şiddeti meşrulaştıran söylem ve politikaların açığa çıkarılması ile gerekli yasal düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz. ve teklif ederim.

Türkiye'de kadına yönelik fiziki ve cinsel başta olmak üzere şiddet gittikçe artmaktadır. Erkek egemen sistem ve cinsiyetçi söylemler, kadını ikinci cins gören anlayış şiddettin artmasında etkili olmakla birlikte iktidarın kadın düşmanı politikaları ve cezasızlık politikalarına onay veren yargısının da bu duruma zemin hazırladığı görülmektedir. Öyle ki, son 1 ayda yaşananlar, kadını değil; şiddet faili erkeği koruduğu bizlere göstermektedir.

Örnek verecek olursak; JINNEWS'in yerel ve ulusal gazetelerden, haber sitelerinden ve ajanslardan derlediği haberlere göre, erkekler Nisan'da en az 34 kadını katletti. Katledilen kadınlardan en az 7'si koruma kararı olmasına rağmen öldürüldü. 2025'in ilk 4 ayında 176 kadın katledildi. 176 kadından 105'i erkek şiddeti sonucu katledilirken 71'i şüpheli bir şekilde yaşamını yitirdi.

Metnin tamamını göster (7 paragraf daha)Metni kısalt

Kadınların, en çok da "boşanmak istediği", "evlilik teklifini reddettiği", "barışmak istemediği" gibi erkek egemen bahanelerle katledildiği görülmektedir. Nitekim; Bahar Aksu'nun boşandığı eski eşi Rüstem Elibol tarafından "barışmayı reddettiği" için İstanbul Şişli'de sokak ortasında katledilmesi kadın cinayetlerinin geldiği boyutu gözler önüne sermektedir. Bahar Aksu, Rüstem Elibol hakkında "tehdit" ve "kasten yaralama"dan defalarca şikayetçi olmasına rağmen Elibol tutuklanmamıştır.

Cezasızlıkla adeta erkek failleri ödüllendirmenin bir başka örneği de Pınar Gültekin cinayeti davasında yaşanmıştır. Hatırlanacağı üzere Pınar Gültekin, 2020 yılının temmuz ayında Cemal Metin Avcı tarafından yakılarak katledilmişti. Mahkeme, Avcı hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası istemiş ancak "haksız tahrik" indirimi uygulayarak cezayı 23 yıla düşürmüştü. Gültekin ailesi kararı istinafa taşıdı. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesi, davayı yeniden ele alarak Cemal Metin Avcı'yı "canavarca hisle eziyet çektirerek ve tasarlayarak öldürme" suçundan haksız tahrik indirimi olmaksızın ağırlaştırılmış müebbet hapse çarptırdı. Ancak karar, Yargıtay 1'nci Ceza Dairesi tarafından bozularak, "tasarlayarak ve canavarca hisle veya eziyet çektirerek kasten öldürme" olmadığı savunuldu.

Her iki kadın cinayeti örneğinde görüldüğü üzere. erkek yargı katledilen kadınlar için adaleti sağlayamamakta, toplum vicdanında yaralanmalara neden olmaktadır, fail erkeklere cezai indirim uygulamalarına giderek caydırıcılığı görmezden gelip şiddete zemin hazırlamaktadır. Görüldüğü üzere bu uygulamalar, "kadına yönelik şiddete karşı sıfır tolerans" söylemlerinin doğruluğunu sorgulamakta, kadına yönelik şiddetle mücadele noktasında iktidar tarafından yapılan açıklamalar ve ilgili bakanlıkça sunulan tablolar, kadına yönelik şiddetle mücadelede yetersizliği gölgelemekte ve gerçeği yansıtmamaktadır. Erkeklerde "*öldürürüm birkaç yıla çıkarım" hissi doğuran cezasızlık politikalarıyla mahkeme kararları şiddeti adeta teşvik eder hale getirmektedir.

Öte yandan, TBMM Kadına Karşı Şiddet ve Ayrımcılığın Önlenmesine Yönelik Meclis Araştırma Komisyonu 2024 yılının Aralık ayında kuruldu. Komisyonda, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, "ALO 183 Şiddetle Mücadele Hattı ile herhangi bir şiddet riskiyle karşılaşan kadınların 7/24 yanımda olduk" ifadelerini kullandı. Ancak komisyonun kurulmasından yaklaşık 6 ay geçmesine rağmen kadın cinayetlerindeki artış. komisyonun kadına yönelik şiddetle mücadele konusunda etkin bir çalışma yürütmediğini göstermektedir.

İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme kararı, 6284 Sayılı Yasanın etkin bir şekilde uygulanmaması, yasa gereği koruma kararlarındaki sürelerin azaltılması ya da kadınların koruma taleplerinin reddedilmesi şiddet mağduru kadınları fail erkeklerin insafına terk etmektedir. Bu durum, faillerin şiddet kullanmasını önleyen mekanizmaları ortadan kaldırdığı için kadınların en yakınındaki erkekler tarafından katledilmeleriyle sonuçlanmaktadır.

Şiddet faillerine yönelik yargı sistemindeki cezai yaptırımların yetersizliği, kravat indirimleri olarak tanımlanan, "iyi hal" ve "haksız tahrik" indirimlerinin uygulanması da failleri caydırmaktan ziyade faillerin cesaretlenmelerine yol açmaktadır.

Bu bağlamda, kadına yönelik şiddet ile mücadelede daha etkin yöntemlerin kullanılabilmesi, şiddet ve cinayetlerin önlenmesi, yargı sistemindeki cezasızlık politikalarının belirlenmesi ve eksikliklerinin giderilmesi, kadını ikinci sınıf gören anlayışlarla mücadele edilmesi, şiddeti meşrulaştıran söylem ve politikaların açığa çıkarılması ile gerekli yasal düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla bir araştırma komisyonunun kurulması elzemdir.

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

21 İMZA
DEM Parti 21

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.