Okullarda yaşanan akran zorbalığının nedenlerinin tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Son yıllarda hızla artan akran zorbalığı vakaları, ülkemizde her kademedeki eğitim kurumlarında ve her yaş grubunda karşımıza çıkmaktadır. Fiziksel, sözel, sosyal, siber zorbalık gibi farklı biçimlerde ortaya çıkan bu durum, çocukların ve gençlerin hem psikolojik hem de akademik gelişimlerini olumsuz etkilemektedir. Özellikle son yıllarda yapılan ulusal ve uluslararası araştırmalar, Türkiye'deki öğrencilerin önemli bir bölümünün okulda akran zorbalığına uğradığını ortaya koymaktadır.

Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması (TIMSS) 2023 verilerine göre Türkiye'de 4. sınıf öğrencilerinin %57'si ayda en az bir kez akran zorbalığına ye842l, belirtmektedir. Bu oran, 2019 yılına göre %15'lik bir artışa işaret etmektedir, Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2022 verileri ise Türkiye'de öğrenci BE İ çeşitli zorbalık türlerine maruz kaldığını ortaya koymaktadır. Ayrıca TÜİK'in 2022 Çocuk Araştırması verilerine göre 6-17 yaş arası çocukların %13,8'i ayda birkaç kez zorbalık yaşadığını göstermektedir.

Ayrıca, akran zorbalığı vakalarının yalnızca ergenlik döneminde değil, okul öncesi ve ilkokul çağlarında da görülmeye başlandığı; çocukların bu yaşlardan itibaren sosyal dışlama, tehdit, alay etme ve fiziksel zarar gibi davranışlara maruz kaldığı uzmanlarca dile getirilmektedir.

Akran zorbalığı, öğrenciler arasında kasıtlı olarak tekrar eden zarar verici davranışları içeren bir toplumsal sorundur. Uzmanlara göre zorbalığa uğrayan öğrencilerde depresyon, anksiyete, özgüven kaybı ve akademik başarıda düşüş gözlemlenmektedir. Zorbalığın siber ortamlarda da hızla yayılmasıyla birlikte bu durum artık sadece okul sınırları içinde değil, çocukların kullandığı dijital platformlarda da etkili hale gelmiştir.

Milli Eğitim Bakanlığı'nın rehberlik hizmetleri ve farkındalık programlarının, sorunun yaygınlığı karşısında yetersiz kaldığı görülmektedir. Ayrıca öğretmenlerin ve ailelerin bu konuda yeterince bilgi sahibi olmadığı, okul yönetimlerinin ise müdahale konusunda etkin olamadığı anlaşılmaktadır.

Çocukların eğitim hakkının güvenli ve destekleyici bir ortamda sağlanması; erken yaşlarda başlayan zorbalığın kalıcı psikolojik hasarlara dönüşmemesi için, okul öncesinden liseye kadar tüm eğitim kademelerinde akran zorbalığına dair kapsamlı bir inceleme yapılması zorunluluk haline gelmiştir.

Bu doğrultuda, TBMM çatısı altında kurulacak bir araştırma komisyonu aracılığıyla;

• Akran zorbalığının yaş, cinsiyet ve bölgesel dağılımı,

• Zorbalığın psikolojik, sosyal ve akademik etkileri,

• Aile, okul ve dijital medya etkileşimlerinin rolü,

• Mevcut önleyici uygulamaların değerlendirilmesi,

• Uluslararası iyi örnek uygulamaların incelenmesi gibi başlıklarda kapsamlı bir araştırma yapılmalı; çocukların sağlıklı ve güvenli bir eğitim ortamında yetişmesi için gerekli çözüm önerileri ortaya konulmalıdır.

Bu bağlamda, okullarda yaygınlaşan akran zorbalığının nedenlerinin tespit edilmesi, küçük yaşlarda başlayan bu davranışların etkilerinin araştırılması, mevcut önleyici mekanizmaların yeterliliğinin incelenmesi ve daha etkili politikaların geliştirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci maddesi ile TBMM İçtüzüğü' nün 104 ve 105'inci maddeleri yyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ederim.