Karadeniz Bölgesi'nde yaşanan heyelan, sel ve taşkın felaketlerinin nedenleri ile etkilerinin araştırılarak bu felaketlerin engellenmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Karadeniz Bölgesi, yıllardır sel, taşkın ve heyelan felaketleri ile mücadele etmektedir. Bölgenin yüksek eğimli vadilere sahip olması, düzensiz akış rejimi, şiddetli yağışlar ve zayıf jeolojik yapısı bu felaketlerin sıklığını ve yıkıcılığını artırmaktadır. Bu afetler, can ve mal kayıplarına, tarım alanlarının zarar görmesine, altyapının tahrip olmasına ve ciddi çevresel bozulmalara yol açmaktadır.

Bölgedeki sel, taşkın ve heyelan olayları her yıl farklı seviyelerde etkilere yol açmakta ve bazı durumlarda felakete dönüşmektedir. Bölgede meydana gelen ani ve şiddetli yağışlar, suyun hızla yüzey akışına geçmesine neden olmakta, özellikle dere yataklarına yapılan inşaatlar, taşkın sularının doğal akışını engellemekte, sel sularının birikmesine ve daha büyük yıkımlara yol açmasına neden olmaktadır. Bölgedeki derelerin eğiminin yüksek olması ve iklim değişikliği nedeniyle, taşkınlar ani ve şiddetli bir şekilde gerçekleşmekte ve heyelan anında can kayıplarına neden olmaktadır. İklim değişikliği nedeniyle yağışların artacağı dikkate alındığında heyelan ve sel riskinin daha da artacağı ortadadır. Bölgede dik yamaçlarda yapılan kontrolsüz yapılaşma, suyun yer altına sızmasını engelleyen asfaltlaşma, ormansızlaşma ve aşırı yağışlar toprak kaymalarını daha da hızlandırmakta ve bitki örtüsünün tahribine, tarım arazilerinin kaybına, altyapı sistemlerinin bozulmasına, yolların kapanmasına ve yerleşim alanlarının yok olmasına yol açmaktadır. Sel ve heyelanlar Karadeniz Bölgesinde can ve mal kayıplarına yol açmaya devam etmektedir. Bölgede meydana gelen sel ve heyelan felaketlerinde, 1988 yılında Trabzon Maçka ilçesinde yaşanan büyük heyelanda 64, 1990 yılında Trabzon Akçaabat ve Vakfıkebir ilçelerinde yaşanan sel ve heyelanlarda 56, 1990 yılında Trabzon Değirmendere'de derenin taşması sonucu 53, 2019 yılında Trabzon Araklı ilçesinde yaşanan sel ve heyelanlarda 10, 2020 yılında Giresun'da 15, 2021 yılında Kastamonu'da 72, Sinop'ta 24, Rize'de 6, Artvin'de 4 ve Bartın'da 1 vatandaşımız hayatını kaybetmiştir.

Anayasa'nın 56. ve 63. Maddeleri uyarınca, devletin doğal afetleri önleme ve çevreyi koruma sorumluluğu bulunmaktadır. Anayasa'nın 56. maddesi, herkesin sağlıklı bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğunu ve devletin çevreyi geliştirmek, sağlıklı ve dengeli bir çevreyi korumakla yükümlü olduğunu açıkça belirtmekte; 63. maddesi ise tarih, kültür ve tabiat varlıklarının korunması için devletin gerekli tedbirleri almasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, bugüne kadar yapılan altyapı çalışmaları, Karadeniz Sahil Yolu ve Yeşil Yol projeleri, HES inşaatları ve rant uygulamaları bilim insanlarının, meslek odalarının ve sivil toplum kuruluşlarının görüşleri dikkate alınmadan yürütülmüş olup, bu da doğal afetlerin yıkıcı etkilerini artırmıştır.

Metnin tamamını göster (5 paragraf daha)Metni kısalt

Bu bağlamda, bölgedeki sel, taşkın ve heyelan felaketlerinin saptanması, araştırılması; şa ML AK HALK yerleşim alanlarında afet risk yönetimi stratejilerinin araştırılması, yerel halkım taşkıntana HALK PAr, karşı bilinçlendirilmesi, afetlere karşı alınacak önlemler ve afet müdahale planlarının etkin değerlendirilmesi, etkin denetim ile kontrolü, bu çerçevede yerel yönetimlerin kaynaks kullanımlarının geliştirilmesi, yerleşim alanlarının dere yataklarından uzaklaştırılması ve yeni

PID BASKANL

yerleşim alanları için stratejiler geliştirilmesi, tarım alanlarının korunması, verimli arazilerin zarar görmemesi için alınması gereken tedbirler ve doğal afetlere yönelik uzun vadeli stratejik planlamaların yapılması amacıyla bir Meclis Araştırması açılması zorunlu hale gelmiştir.

Karadeniz Bölgesinde, can, mal kaybına ve çevre düzen kayıplarına yol açan heyelan, sel ve taşkın felaketlerinin sebeplerinin, etkilerinin ve alınması gereken tedbirlerin araştırılması, felaketlerin etkilerinin azaltılmasına yönelik mevcut altyapı sistemlerinin gözden geçirilmesi ve gerekli politikaların belirlenerek yeni tedbirlerin geliştirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104 üncü ve 105 inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederiz.

CRUP BAŞKANLE