Tarımsal sulamada kullanılan elektrik tarifelerinde meydana gelen artışın nedenlerinin araştırılması üretici lehine uygulanabilecek yapısal çözüm önerilerinin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Tarımsal üretim, sadece ekonomik faaliyet olmanın ötesinde, ülkemizin gıda arz güvenliğinin teminatıdır. Ancak son yıllarda üretici üzerindeki ekonomik baskılar, özellikle girdi maliyetlerindeki yüksek artışlarla birlikte, tarımsal faaliyetlerin sürdürülebilirliğini tedit etmektedir. Bu maliyetlerin başında, sulama amaçlı kullanılan elektrik enerjisine ilişkin tarifelerdeki artış gelmektedir.
• 2020 yılından itibaren tarımsal sulamada kullanılan elektrik tarifelerine 22 kez zam yapılmış; enerji birim fiyatları, dağıtım bedelleri, vergi yükleri ve diğer yansıtılan kalemlerle birlikte toplam elektrik maliyeti bazı bölgelerde 5 ila 8 kat arasında artmıştır. Örneğin, 2020 yılında alçak gerilimden tek terimli tarifeyle sulama yapan bir çiftçi 1 kilovatsaat (kWh) elektrik için 66 kuruş öderken, bu bedel 2025 yılı itibarıyla 3 lira 49 kuruşa ulaşmıştır. Aynı şekilde, "avantajlı" olarak sunulan gece tarifesi dahi 35 kuruştan 2 lira 20 kuruşa yükselmiştir. Bu fiyatlara Katma Değer Vergisi (KDV) ve diğer kalemler de eklendiğinde çiftçinin enerjiye erişimi her geçen yıl daha da zorlaşmaktadır.
Bu tablo, sadece mali bir sorun değil; tarımsal üretim zincirinde kırılmalara, kırsal istihdamda azalmaya ve gıda enflasyonunun derinleşmesine yol açan yapısal bir krizdir. Dolayısıyla, enerji politikalarının tarım üzerindeki etkisi yalnızca üreticiyi değil, doğrudan tüketiciyi ve genel ekonomik dengeleri de etkilemektedir.
Metnin tamamını göster (4 paragraf daha)Metni kısalt
2020 yılında 18 kuruş olan dağıtım bedelinin bazı tarifelerde 2025 itibarıyla 1,54 TL'ye ulaşması, enerji maliyetlerinin yapay biçimde büyütüldüğünü ve çiftçi aleyhine bir yapının oluştuğunu göstermektedir. Buna ek olarak; kuraklık, zirai don, dolu afetleri, mazot fiyatlarındaki artış ve dövize bağlı olarak yükselen gübre-ilaç maliyetleri çiftçiyi zaten ciddi bir darboğaza sürüklemişken, artan elektrik tarifeleri bu yükü katlanamaz hale getirmiştir. Nitekim birçok bölgede borcunu ödeyemeyen çiftçinin elektriği kesilmektedir.
Elektrik fiyatlarının bu denli yükseldiği bir ortamda, tarımsal üretimin sürdürülmesi için özel tarifelerin geliştirilmesi, sübvansiyonların kapsamının genişletilmesi, dağıtım bedellerinin düşürülmesi ve özellikle vergi yüklerinin kaldırılması gerekmektedir. Aksi halde üretimde devamlılık zorlaşacak, bu durum gıda güvenliği risklerini daha da artıracaktır.
Bu bağlamda, tarımsal sulama için kullanılan elektrik tarifelerinde meydana gelen artışların nedenlerinin, dağıtım şirketlerinin fiyatlandırma politikalarının, enerji maliyetlerinin üretici üzerindeki etkilerinin ve mevcut destekleme sistemlerinin etkililiğinin tüm boyutlarıyla araştırılması, ayrıca üretici lehine uygulanabilecek yapısal çözüm önerilerinin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 104. ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim Saygılarımla. 09.07.2025 T.B. N. NZ. *
CRUP BASKANLID
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.