Asgari ücrete ara zam yapılmamasının nedenlerinin ve sonuçlarının araştırılarak yaşanan sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

2025 yılı itibarıyla asgari ücrete yıl ortasında ara zam yapılmaması kararının başta düşük gelirli kesimler olmak üzere toplumun geniş bir bölümünü etkileyen ekonomik ve sosyal sonuçları doğurduğu görülmektedir. Artan enflasyon karşısında alım gücü ciddi şekilde azalan asgari ücretliler, temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanmakta ve sosyal yaşam koşulları gerilemektedir. Bu bağlamda, asgari ücrete ara zam yapılmamasının nedenlerinin, sonuçlarının ve bu uygulamanın toplum üzerindeki ekonomik-sosyal etkilerinin araştırılması; ortaya çıkan sorunlara yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla; Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılması hususunu arz ederiz.

GENEL GEREKÇE

2025 yılı Ocak ayında net 22.104 TL olarak belirlenen asgari ücret, yılın ilk yarısında yaşanan yüksek enflasyon karşısında ciddi oranda erimiştir. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Haziran 2025 verilerine göre: yıllık TUFE %35,05, Ocak-Haziran dönemi (6 aylık) enflasyon %16,67 Haziran ayı TÜFE (aylık) %1,37 olarak açıklanmıştır. Bu veriler ışığında, 6 aylık süreçte asgari ücretlinin yaklaşık 3.683 TL tutarında reel gelir kaybına uğradığı anlaşılmaktadır. Alternatif enflasyon ölçümlerine göre tablo daha da çarpıcıdır. ENAG, yıllık enflasyonu %68,68 ve Haziran enflasyonunu %3,05 olarak açıklamıştır. İstanbul Ticaret Odası (İTO) ise Haziran ayı enflasyonunu %1,77 olarak duyurmuştur. TÜİK verilerine göre dahi temel harcama kalemlerindeki artışlar oldukça yüksektir: konutta %65,54, gıda ve alkolsüz içeceklerde %30,20, ulaştırmada %21,72 oranında yıllık fiyat artışları yaşanmıştır.

Metnin tamamını göster (4 paragraf daha)Metni kısalt

Bu şartlar altında, sabit ve dar gelirli milyonlarca yurttaş için asgari ücretle yaşam koşulları giderek zorlaşmakta; barınma, beslenme, ulaşım gibi temel ihtiyaçların karşılanmasında ciddi sıkıntılar yaşanmaktadır.

Asgari ücrete ara zam yapılmamasının çeşitli olumsuz sonuçları bulunmaktadır. Alım gücünün azalmasıyla birlikte temel yaşam giderlerinin karşılanamaması, gelir dağılımının bozulması, yoksulluk sınırına yaklaşan hane sayısının artması, sosyal yardımlara bağımlılığın artması ve kamu bütçesine ek yük oluşması söz konusudur. Iş barışının bozulması, çalışan motivasyonunun düşmesi ve kayıt dışı istihdam riskinin artması gibi etkiler de ciddi sonuçlar doğurmaktadır.

Ayrıca memur ve emeklilere. Temmuz, ayında enflasyon farkı verilmişken, asgari ücretli çalışanların bu uygulama dışında bırakılması kamuoyunda adaletsizlik algısı yaratmıştır. Sendikalar, sosyal güvenlik uzmanları ve bazı milletvekilleri tarafından bu karar açıkça eleştirilmiştir.

Asgari ücretin yalnızca yılda bir kez artırılmasının, yüksek enflasyon ortamında çalışanları koruyamadığı açıktır. Bu nedenle, asgari ücrete ara zam yapılmamasının ekonomik ve sosyal etkilerinin araştırılması, mevcut uygulamanın kısa ve uzun vadeli sonuçlarının tespiti, benzer dönemlerde alınabilecek alternatif politika seçeneklerinin değerlendirilmesi ve asgari ücret sisteminde yapısal düzenleme ihtiyacının ele alınması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir Araştırma Komisyonu kurulması gerekmektedir.