Çalışma yaşamında güvenliğin sağlanması, ölümlerin ve kazaların önlenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Türkiye'de her yıl binlerce işçi iş kazalarına maruz kalmakta, yüzlercesi ise bu kazalar sonucunda yaşamını yitirmektedir. Çalışma yaşamında güvenliğin sağlanması, ölümlerin ve kazaların önlenmesi amacıyla gerekli politika ve denetim mekanizmalarının belirlenmesi için Anayasanın 98. ve İç Tüzüğün 104. ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması için gereğini arz ve talep ederiz.
2025 yılının yalnızca ilk altı ayında yaşanan iş kazalarında en az 961 işçi yaşamını yitirmiştir. Bu tablo, iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yapısal sorunların devam ettiğini ve önleyici denetimlerin etkin biçimde işlemediğini göstermektedir. En son, Mardin'in Artuklu ilçesi İstasyon Mahallesi'nde, sanayi sitesinde kaynak yapan 24 yaşındaki Bünyamin Yertüm'ün elektrik akımına kapılarak hayatını kaybetmesi, bu sorunun ağır sonuçlarını bir kez daha gözler Önüne sermiştir.
İnşaat, tarım, sanayi ve hizmet sektörlerinde yaşanan kazalar; yetersiz denetimler, uzun çalışma saatleri, mesleki eğitimsizlik, uygun donanım eksikliği ve taşeronlaştırma gibi nedenlerle artmaktadır. Yalnızca Haziran 2025°te en az 164 işçi yaşamını yitirmiştir. Ölümler çoğunlukla yüksekten düşme (41 işçi), ezilme/göçük (33 işçi), trafik/servis kazaları (24 işçi) ve elektrik çarpması (10 işçi) gibi nedenlerle gerçekleşmiştir.
Metnin tamamını göster (6 paragraf daha)Metni kısalt
Güvencesiz, kayıt dışı ve sendikasız çalıştırma biçimleri, kazaların yanı sıra hak arama süreçlerini de zorlaştırmakta; işçileri yalnızlaştırmaktadır. Haziran 2025'te yaşamını yitiren 164 işçiden yalnızca 3'ü sendikalıydı.
Bunun yanında, 2024 yılı boyunca iş cinayetlerinde en az 1.931 işçi hayatını kaybetmiştir. Bunlardan 71'i işçileştirilmiş çocuk-genç işçi, 94'ü göçmen/mülteci işçidir. Kadınlar ise çoğu zaman kayıt dışı, düşük ücretli ve güvencesiz işlerde istihdam edilmekte; hem iş yerinde hem evde artan yükle birlikte toplumsal cinsiyet eşitsizliğiyle mücadele etmektedir. Kadın işçilerin karşılaştığı ayrımcılık, taciz, mobbing gibi sorunlar da iş sağlığı ve güvenliği başlığı altında bütüncül bir yaklaşımla ele alınmalıdır. İSİG verilerine göre 2024 yılında iş cinayetlerinde ölen kadın işçi sayısı 164'tür.
Çocukların işçileştirilmesi ise hâlâ önemli bir sorun olarak varlığını sürdürmektedir. Yetersiz denetim, ailelerin ekonomik kırılganlığı ve eğitim sisteminin yetersizlikleri nedeniyle çocuklar çoğu zaman tehlikeli koşullarda çalışmak zorunda kalmakta; eğitim ve gelişim hakları ellerinden alınmaktadır.
Tüm bu gerçekler, iş sağlığı ve güvenliği politikalarının yalnızca kâğıt üzerinde değil, sahada uygulanabilir ve etkili biçimde yürütülmesini zorunlu kılmaktadır. Mevzuat bulunmasına rağmen uygulamadaki zafiyet, işverenler açısından caydırıcılığı zayıflatmakta ve denetimsizlik işçilerin can güvenliğini tehlikeye atmaktadır. Taşeronlaşmanın yaygın olduğu sektörlerde, sorumluluk zinciri çoğu zaman belirsizleşmekte ve alt işverenler eliyle yürütülen faaliyetler denetim dışında kalmaktadır.
İşçilerin yaşam ve sağlık hakkını önceleyen, denetim mekanizmalarının güçlendirildiği, sektörel ihtiyaçlara uygun önleyici yaklaşımların benimsendiği, toplumsal cinsiyet eşitliğini gözeten ve çocuk işçileştirilmesini engelleyen bir sistem inşa edilmeden, mevcut sorunların giderilmesi mümkün değildir.
Bu nedenle, Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği politikalarının bütünlüklü biçimde ele alınarak; kazaların, meslek hastalıklarının, yapısal güvencesizliklerin ve işçilerin karşı karşıya kaldığı risklerin araştırılması ve çözüm önerilerinin belirlenmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılması gerekmektedir.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.