Sahte belge ve diploma üretilmesinin etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Sahte diploma ve diğer sahte resmi belgelerin üretilmesi, kamu sistemlerine işlenmesi ve bu durumun doğurduğu toplumsal, hukuki ve idari sonuçların tüm yönleriyle araştırılarak, gerekli önleyici ve düzenleyici tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM Içtüzüğü'nün 104 ve 105. maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve talep ederim. 07.08. 2025
GEREKÇE
Türkiye'de son yıllarda hız kazanan sahte diploma, sahte belge ve yetkisiz veri erişimi vakaları, kamu hizmetlerinin güvenilirliğini, liyakat ilkesini, sosyal adaleti ve yurttaşların devlete olan güvenini ciddi biçimde sarsmaktadır. Özellikle 2024 ve 2025 yıllarında basına yansıyan soruşturmalarda, bazı organize yapılar tarafından binlerce lira karşılığında sahte üniversite ve lise diplomaları, yüksek lisans diplomaları, akademik ünvan verilmesi ve buna bağlı yapılan atamalar, sürücü belgeleri, sağlık kurulu raporları ve mesleki yeterlilik belgelerinin üretildiği, bu belgelerin e-Devlet sistemlerine işlendiği ve hatta bu belgelerle kamu kadrolarına yerleşildiği ortaya çıkmıştır.
Metnin tamamını göster (8 paragraf daha)Metni kısalt
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen son soruşturmada, bir suç şebekesinin; gerçek kamu kurumlarına ait sistemlere (YÖKSİS, MEBBİS, BTK) yasa dışı yollarla erişim sağladığı, yetkisiz şekilde e-imza oluşturduğu veya mevcut e-imzaları ele geçirerek belge ürettiği, sahte belgeleri sosyal medya ve karanlık internet platformları üzerinden pazarladığı, tespit edilen belgeler arasında 57 üniversite diploması, 4 lise diploması ve 108 sahte sürücü belgesinin yer aldığı tespit edilmiştir.
Söz konusu belgelerle, kamu kurumlarında görev yapan kişilerin varlığı iddia edilmekte; sağlık, eğitim, ulaşım ve güvenlik gibi doğrudan insan yaşamını etkileyen hizmet alanlarında ciddi bir tehdit ortaya çıkmaktadır. Bu durumun salt bir bilişim suçu değil; aynı zamanda kamu hizmetlerinin kalitesine, toplumsal güvenliğe ve hukuk devleti ilkesine yönelmiş ağır bir saldırı olduğu şüphesizdir.
Sahte diploma ile kamu görevlerine yerleşen kişilerin varlığı, liyakat sisteminin fiilen çökmesine neden olmakta, kamu hizmetlerinin etkinliğini ve niteliğini zayıflatmaktadır. Bu durum, yetkin ve alanında emek veren yurttaşların çalışma alanlarında önlerinin kesilmesine dolayısıyla toplumsal adalet duygusunun zedelenmesine yol açmaktadır.
Diğer yandan e-Devlet, YÖKSİS, MEBBİS, BTK gibi dijital kamu platformlarında kullanılan güvenlik protokollerinin aşılabilmesi, sistemsel zaafiyete ve kişisel verilerin istismarı riskine işaret etmektedir. Bu da daha büyük ölçekli bilişim suçlarının önünü açmaktadır. Mevcut mevzuat, sahte belge üretimi ve kamu sistemlerine izinsiz erişim suçlarını sınırlı bir çerçevede ele aldığı için örgütlü yapılarla yeterince mücadelede edilememekte, bu boşluk, suça teşebbüs edenlere örtülü bir izin niteliğine bürünmektedir.
Kamu görevlerine alınmada sınavla, emekle, yıllar süren birikimle ilerlemeye çalışan bireylerin emeğinin değersizleşmesi, yurttaşlar nezdinde derin bir kaygı ve umutsuzluk yaratmaktadır. Şüphesiz bu da devletle birey arasındaki güven ilişkisini yıpratmaktadır.
Türkiye genelinde sahte diploma ve belgelerin üretimi, satışı ve kamuya sızdırılma biçimlerini tüm yönleriyle ortaya çıkarmak; sahteciliğin kamu hizmetleri, toplumsal yapı ve devlet mekanizmaları üzerindeki yıkıcı etkilerini belirlemek; BTK, YOK, MEB ve ilgili kamu kurumlarında oluşan idari ve dijital güvenlik açıklarını tespit etmek; mevcut ceza ve idari hukuk normlarının yeterliliğini değerlendirmek; kamu hizmetlerinde liyakat, denetim ve şeffaflığın yeniden tesisi için öneriler geliştirmek ve bu doğrultuda yasama, denetim ve düzenleme süreçlerini güçlendirmek parlamentonun görevi ve sorumluluğudur.
Sahte diploma meselesi, sadece birkaç kişinin suistimali olarak değil; bütüncül bir sistem sorunu olarak ele alınmalıdır. Liyakatin erozyona uğradığı, dijital sistemlerin kolayca manipüle edilebildiği ve kamusal güvenin zedelendiği bir ortamda, anayasal bir hukuk devleti olma iddiası da sorgulanır hale gelmiştir.
Bu sebeple, kamu hizmetlerinde güvenin yeniden tesis edilmesi, sistem açıklarının kapatılması, organize suç yapılarına karşı daha etkili tedbirler alınması ve toplumsal adaletin güçlendirilmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılması büyük bir zorunluluktur.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
AYNI KONUDA
Aynı konuda verilen diğer önergeler
TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.