14 Ağustos 1993 tarihinde Kars'ın Digor ilçesinde yaşanan olayların tüm yönleriyle araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

14 Ağustos 1993 tarihinde Kars'in Digor ilçesinde, protesto amacıyla yürüyüşe geçen vatandaşlara ateş açılması sonucu 17 yurttaşımız, aralarında çocukların da bulunduğu şekilde hayatını kaybetmiş, 63 kişi yaralanmıştır. Tanık ifadeleri, olay günü yaşananların silahsız ve barışçıl bir protesto sırasında meydana geldiğini açıkça ortaya koymaktadır. Dönemin koşulları, bölgedeki güvenlik politikaları, sivil halka yönelik baskılar ve olayın hemen öncesinde yaşanan gerginlikler, bu trajedinin arka planında ciddi insan hakları ihlallerinin bulunduğunu göstermektedir.

Olay sonrası başlatılan soruşturma kapsamında 8 polis hakkında "kasten adam öldürmek" ve "öldürmeye teşebbüs" suçlamalarıyla dava açılmış, ancak mahkeme sürecinde "meşru müdafaa" gerekçesi öne sürülerek sanıklar beraat etmiştir. Bu karar, hem mağdurların yakınlarında hem de kamuoyunda derin bir adalet duygusu zedelenmesine yol açmıştır. Yaşam hakkı ihlali iddiasıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne taşınan davada Türkiye, tazminat ödeme yükümlülüğünü kabul etmiş ve 7 mağdur ailesine toplam 350.000 avro ödenmiştir. Ancak bu süreç, olayın tüm yönleriyle aydınlatılması, faillerin hesap vermesi ve sorumluluk zincirinin ortaya çıkarılması açısından yetersiz kalmıştır.

Aradan geçen 32 yıla rağmen faillerin cezalandırılmamış olması, olayın sebeplerinin bağımsız biçimde araştırılmamış olması, demokratik bir hukuk devletinde kabul edilemez bir durumdur. Digor'da yaşananlar, yalnızca bölge halkının değil, tüm ülkenin ortak hafızasında bir insan hakları utancı olarak yerini korumaktadır. Bu olay, geçmişle yüzleşmenin, benzer ihlallerin tekrarlanmasını önlemenin ve toplumda adalet duygusunu yeniden tesis etmenin zorunluluğunu ortaya koymaktadır.

Bu kapsamda; 14 Ağustos 1993 Digor olaylarının tüm yönleriyle araştırılması, mağdurların ve ailelerinin yaşadığı maddi ve manevi kayıpların boyutlarının ortaya çıkarılması, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının ve gerekçelerinin Meclis tarafından incelenmesi, benzer ihlallerin tekrarını önleyecek yasal ve idari tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ederim. 14/08/2025

OPUP BASKANLID

ORUP BASKANLE