Hakkari'de eğitim sisteminde yaşanan yapısal sorunların tespit edilerek taşımalı eğitim sisteminde öğrenci ve şoför mağduriyetlerinin giderilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Hakkâri merkez ve ilçelerinde (Yüksekova, Şedinli, Derecik, Çukurca) her eğitim-öğretim yılı başında tekrar eden öğretmen açığı, altyapı yetersizliği, tamamlanmamış okul binaları ve taşımalı eğitimin aksaması; öğrencilerin eğitim hakkını, velilerin sosyal ve ekonomik güvenliğini ve taşımacılık yapan şoför esnafın geçimini ciddi şekilde zedelemektedir. Özellikle Yüksekova'da 88 köyde taşımalı eğitim hizmetinin sağlanamaması, yüzlerce öğrencinin okula erişimini engellemiş; Anayasa'nın 42. maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkının ihlaline yol açmıştır. İhale süreçlerinden kaynaklanan anlaşmazlıklar, şeffaflık eksiklikleri ve ödeme gecikmeleri hem hizmetin sürekliliğini bozmakta hem de taşımacılık yapan yurttaş şoför esnafı mağdur etmektedir. Hakkâri'nin merkez ve ilçelerinde yıllardır tekrar eden bu yapısal sorunların tüm boyutlarıyla ele alınması, ihale süreçlerinin denetlenmesi, öğrencilerin eğitim hakkının güvence altına alınması ve şoför esnafın mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve bu hususta Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.

GEREKÇE

Hakkâri ilimizde 2025-2026 eğitim-öğretim yılı başlangıcına ilişkin saha tespitleri ve yerel sendika açıklamaları bir arada değerlendirildiğinde eğitimin hem insan kaynağı hem de altyapı boyutunda ciddi eksikliklerle karşı karşıya olduğu görülmektedir. Eğitim-Sen Hakkâri Şubesi tarafından kamuoyuna yansıyan açıklamalarda; özellikle sınıf öğretmenliği başta olmak üzere farklı branşlarda bini aşkın öğretmen açığı, temizlik/bakım personeli yetersizlikleri ve tamamlanmamış okul inşaatları belirtilmiş; bu eksikliklerin eğitim hizmetinin asgari standartlarını karşılamayı zorlaştırdığı vurgulanmıştır. Bu insan kaynağı ve altyapı boşlukları, eğitimde fırsat eşitliğini ve öğrenci öğrenimini doğrudan tahrip etmektedir. Taşımalı eğitim Hakkâri'nin coğrafyası nedeniyle kırsal nüfusun okula erişimini sağlamakta temel mekanizmadır. Ancak Yüksekova özelinde ihale süreçlerine ilişkin anlaşmazlıklar nedeniyle 102 köyün 88'inde taşımalı eğitim hizmeti sağlanamamaktadır; bu durum yüzlerce öğrencinin okula erişimini engellemiş, öğrencilerin derslerden geri kalmasına, ailelerin ek ekonomik yük ve güvenlik riskleriyle karşılaşmasına yol açmıştır. Yerel basının haber metinlerinde yer alan muhtar, veli ve öğrenci ifadeleri bu mağduriyetin somut insan yüzünü göstermektedir. Gürdene Köyü Muhtarı Seyfullah Koca, "öğrencilerimizi okula gönderemedik" derken; öğrenci Hayrunisa Aykat "derslerden geri kalıyorum" sözleriyle mağduriyetini ifade etmiş; veli Kerem Çobanoğlu ve öğrenci Zeyd Karay da benzer şekilde yaşanan aksaklıkların

Metnin tamamını göster (4 paragraf daha)Metni kısalt

çocukların eğitim hayatını felce uğrattığını belirtmiştir. Bilindiği üzere aynı sorunlar her yıl Hakkâri merkez ile Şemdinli, Derecik ve Çukurca ilçelerinde de tekrar etmektedir. Ahmed-i Hani Ilk/Ortaokulu ile Akçalı ve Geçitli köylerindeki okul inşaatlarının hâlâ tamamlanmamış olması eğitim hizmetinin sağlıklı yürütülmesini engellemektedir.

Taşımalı eğitime ilişkin mevzuat Milli Eğitim Bakanlığı'nın "Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği" ve ilgili rehberlik/denetim belgeleriyle düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler; planlama komisyonu, azami yol/güzergâh kriterleri, öğrenci güvenliği, hijyen ve denetim yükümlülükleri gibi asgari standartları ortaya koymaktadır. Mevzuatın öngördüğü güvencelere rağmen sahada ihale süreçlerine ilişkin anlaşmazlıklar, geçici tedbir mekanizmalarının işletilememesi ve denetim zaafları nedeniyle mevzuatın amaçları hayata geçirilememekte; dolayısıyla Anayasa'nın eğitim hakkına ilişkin yükümlülüğü (Madde 42) zedelenmektedir. Bu nedenle Bakanlıktan mevzuata uygunluk, uygulama açıklamaları ve somut düzeltici tedbirler beklenmektedir.

Taşımalı eğitim hizmetlerinin temini kamu kaynakları ile gerçekleştirildiğinden, ihale süreçlerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ilkelerine (şeffaflık, rekabet, eşit muamele, hesap verilebilirlik) uygun yürütülmesi zorunludur. Yerel basına yansıyan "ihale anlaşmazlığı" iddiaları, ihale dosyalarının, komisyon tutanaklarının ve sözleşme belgelerinin şeffaf biçimde paylaşılmaması durumunda hem hizmet sürekliliğini hem de taşımacılık yapan yurttaş esnafın haklarını tehlikeye atmaktadır. Bu nedenle Bakanlıktan, Hakkâri özelinde yürütülen tüm ihale süreçlerinin usul ve içerik bakımından açıklanması (ilanlar, tutanaklar, teklifler, sözleşmeler, ödeme planları, fesih/iptal kararları ve varsa hukuki itirazlara ilişkin evraklar) zorunlu olarak talep edilmektedir.

Yerel tanıklıkların, sendika raporlarının ve medyada yer alan haberlerin bütünlüğü, Hakkâri'de yaşanan durumun tekrarlayan ve yapısal bir kriz niteliği taşıdığını ortaya koymaktadır. Bu nedenle; Yüksekova örneğine özgü acil müdahale planlarının hazırlanması, öğretmen açığı ve altyapı eksikliklerini giderecek 3-5 yıllık yol haritasının oluşturulması, taşımalı eğitim ihalelerinin bağımsız denetime açılması ve taşımacılık yapan yurttaş esnafın ödeme güvencesini sağlayacak mali düzenlemelerin hayata geçirilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması elzemdir.