Tekirdağ ilinde hava kirliliği ve koku sorununun araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Tekstil tesislerinin yaptığı "ön terbiye, fiksaj, termofiksaj, boyama ve yıkama işlemleri" sırasında açığa çıkan kimyasal maddelerin gaz ve atık su deşarjı yoluyla yayılarak, meteorolojik koşulların etkisi ile şehre taşınmasından kaynaklandığı düşünülen koku sorunu mutlaka çözülmelidir. Sorunun tespitine yardımcı olmak üzere "Hava Kirliliği ve Meteorolojik Veri

İstasyonlarının" kurulması elzemdir.

Hava kirliliği ve koku sorununun kaynaklarının tespiti ve önlenmesi için İçtüzüğümüzün 104. ve 105. maddeleri gereğince Araştırma Komisyonu kurularak konunun kapsamlı olarak araştırılmasını arz ederiz. (28.08.2023)

GEREKÇE

Ülkemizin doğal kaynakları ve biyoçeşitliliği çevresel baskılar sonucu yok olmaya başlamıştır. Türkiye'deki plansız kentleşme ve sanayileşmenin en çok darbe vurduğu illerin başında Tekirdağ yer almaktadır. Fabrikalar arıtma tesislerini çalıştırmaksızın üretim yapmakta ve atıklarını denetimsiz şekilde salmaktadır.

Türkiye, "yeşil sanayi" politikasına geçememiştir. Ülkemiz pek çok uluslararası sözleşme ve antlaşmaya taraf olmasına karşın, bunları iç hukukuna etkin bir şekilde taşıyamamış ve uygulayamamıştır. Plansız sanayileşmeden ıstırap çeken Tekirdağ'da fabrikalar arıtma tesisi olmadan çalıştırılmamalıdır. Havaya salınan emisyonların ve atık oluşumunun; kaynağında azaltılması gerekmektedir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Ocak 2022 tarihli "Türkiye Çevre Sorunları ve Öncelikler Değerlendirme Raporu" da ülkemizdeki plansız sanayileşmenin itirafı niteliğindedir.

Marmara Denizi'ne kıyısı olan iller arasında hava kirliliğinin öncelikli çevre sorunu olarak belirlendiği iller "Bursa, Çanakkale, Kocaeli ve Tekirdağ" olarak sıralanmaktadır. Tekirdağ'da hava kirliliği, vatandaşlarımızın Anayasal yaşam hakkını tehdit eder boyuta ulaşmıştır.

Raporda, "Tekirdağ'da ısınma amaçlı kalitesiz yakıt kullanımı, Malkara, Süleymanpaşa, Hayrabolu ve Şarköy ilçelerinde linyit ocaklarının olması ve evsel ısınma ile sanayide yoğun olarak kömür kullanımı, Süleymanpaşa ilçesinin topoğrafik yapısı ile meteorolojik koşullar ilde hava kirliliğine neden olan başlıca nedenler olarak sıralanmaktadır" denilmektedir.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Edirne Bölge Müdürlüğü'nün 2019 Yılı Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistiklerine göre Tekirdağ, iyi ve kötü huylu tümörlerden kaynaklı ölümlerde

İstanbul'un ardından ikinci sırada yer almıştır. Solunum yolu hastalıkları en ö nedenleri arasındadır. Hava kirliliği, Tekirdağ'da yaşayan vatandaşların sağlığı ve kanser riskini arttırmaktadır.

Tekirdağ'daki hava kirliliğine eşlik eden koku sorunu da ciddi boyutlara ulaşmıştır. 11 ve 19 Ağustos 2023 tarihlerinde Çorlu'da Muhittin, Esentepe, Hürriyet, Kazımiye, Rumeli, Çoban Çeşme, Emlak Konutları ve Esentepe Mahallelerinde görülen "boğaz yakan kimyasal yanık kokusu", vatandaşlarımızı sıcak havanın da etkisi ile nefes alamaz hale getirmiştir.

Tekstil tesislerinin "ön terbiye, fiksaj, termofiksaj, boyama ve yıkama işlemleri *sırasında açığa çıkan kimyasal maddelerin gaz ve atık su deşarjı yoluyla çevreye yayılması, meteorolojik koşulların etkisi ile şehre taşınması, nem desteği ve hava sirkülasyonları ile güçlenmesinden kaynaklandığı düşünülen koku sorunu mutlaka çözülmelidir. Sorunun tespitine yardımcı olmak üzere "Hava Kirliliği ve Meteorolojik Veri İstasyonlarının" kurulması elzemdir. Çorlu Belediyesi'nin bu konudaki araştırmasına göre, en az 10 noktada İstasyon kurulması gerekmektedir. Tekirdağ'da hava kirliliği ve koku sorununun düzenli verilerle tespit edilebileceğine işaret eden Çorlu Belediyesi, anlık hava numunesi almak üzere drone desteğine ihtiyaç olduğu tespitinde bulunmuştur.

Hem hava kirliliği hem de koku sorununun çözülmesi için endüstriyel denetleme mekanizmalarının kapsamlı ve detaylı hale getirilmesi, cezai ve caydırıcı yaptırımların arttırılması, ceza miktarlarının güncellenmesi ve endüstriyel atık numunelerinin kapsamlı olarak analiz edilmesi için yeni laboratuvarlar kurulması gerekmektedir.

Sorunun tüm boyutları ile incelenerek, çözüm önerilerinin geliştirilmesi için Araştırma

Komisyonu'nun kurulması elzemdir.