Hava kirliliğinin nedenlerinin ve etkilerinin tüm boyutlarıyla araştırılarak kirliliği önleyecek çözümlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Türkiye genelinde hava kirliliğinin nedenlerinin, halk sağlığı üzerindeki etkilerinin, mevcut denetim ve izleme mekanizmalarının yeterliliğinin, merkezi ve yerel idarelerin sorumluluklarının ve alınması gereken ilave önlemlerin belirlenmesi amacıyla, Anayasa'nın 98'inci maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederim. 13/01/2026
GEREKÇE
Hava kirliliği, günümüzde yalnızca çevresel bir sorun olmaktan çıkmış; doğrudan doğruya halk sağlığını, yaşam kalitesini ve toplumsal refahı tehdit eden kamusal sorun hâline gelmiştir. Türkiye genelinde özellikle büyükşehirlerde ve sanayi yoğun bölgelerde hava kirliliği düzeyleri, ulusal ve uluslararası sınır değerlerin sıklıkla üzerine çıkmakta; bu durum başta solunum ve kalp-damar hastalıkları olmak üzere pek çok sağlık sorununa yol açmaktadır.
Metnin tamamını göster (6 paragraf daha)Metni kısalt
Türkiye'de hava kirliliğinin temel kaynakları arasında; sanayi tesislerinden kaynaklanan emisyonlar, fosil yakıt kullanımına dayalı enerji üretimi, motorlu taşıt trafiği, ısınmada kullanılan kalitesiz yakıtlar, plansız kentleşme ve yetersiz çevresel denetimler yer almaktadır. Buna karşın hava kalitesinin izlenmesi, kirletici faaliyetlerin denetlenmesi ve caydırıcı yaptırımların uygulanması konusunda ciddi eksiklikler bulunduğu yönünde yaygın bir kamuoyu kanaati oluşmuştur.
Özellikle hava kirliliğinin yoğun yaşandığı bölgelerde yaşayan vatandaşların, temiz hava hakkından yararlanamadığı; çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan bireylerin bu durumdan doğrudan etkilendiği görülmektedir. Buna rağmen, hava kirliliğiyle mücadeleye ilişkin politikaların bütüncül, şeffaf ve etkili bir çerçevede ele alındığını söylemek güçtür.
Bu itibarla, Türkiye genelinde hava kirliliğinin nedenlerinin, mevcut mevzuatın ve uygulamaların, kurumlar arası yetki ve sorumluluk paylaşımının, denetim mekanizmalarının ve bunların etkinliğinin, hava kirliliğinin halk sağlığı üzerindeki etkilerinin kapsamlı biçimde araştırılması; eksikliklerin tespit edilerek çözüm önerilerinin geliştirilmesi kamu yararı açısından zorunluluk arz etmektedir. Bu gerekçelerle, hava kirliliğinin nedenlerinin, halk sağlığı üzerindeki etkilerinin, mevcut denetim ve izleme mekanizmalarının yeterliliğinin çok boyutlu olarak araştırılması amacıyla Anayasa'nın 98'inci maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü' nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederim.
GRUP BASKANLE
1616 Sayılı mea Aras (IZAS KAZATI Sives My ASAS Gülizar Biner Karaca Denizi: Mu belezon Hüseyin Yı412 Aydın pr Ayten baRut Adara Seyt Toron Ordu
SPUR BASKANLE
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
AYNI KONUDA
Aynı konuda verilen diğer önergeler
TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.