Su kaynaklarının mevcut durumunun tespit edilerek sürdürülebilir su yönetimi modellerinin geliştirilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Su, yalnızca bireysel yaşam için değil; tarımın, sanayinin, enerji üretiminin ve toplumsal huzurun da temel kaynağıdır. Ancak Türkiye, uzun süredir hem küresel iklim değişikliğinin etkileri hem de yanlış planlama ve denetimsizlik nedeniyle ciddi bir su kriziyle karşı karşıyadır. Devlet Su İşleri (DSİ) verilerine göre, kişi başına düşen kullanılabilir su miktarı 1.300 m3 civarına gerilemiş ve ülkemiz "su stresi altındaki ülkeler" kategorisine girmiştir. Bu miktarın nüfus artışı ve kaynaklardaki azalma nedeniyle önümüzdeki yıllarda daha da düşeceği öngörülmektedir. Bu tablo, Türkiye'nin hızla "su fakiri" ülkeler arasına girme riskiyle karşı karşıya olduğunu göstermektedir.

Büyükşehirlerde baraj doluluk oranları alarm seviyelerine inmiş, özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir'de halkın günlük yaşamını etkileyecek ölçüde su kesintisi riski ortaya çıkmıştır. Belediyeler acil eylem planlarını devreye almak zorunda kalmakta, bazı bölgelerde su tankerleriyle geçici çözümler gündeme gelmektedir.

TÜİK verilerine göre, Türkiye'de kullanılan toplam suyun yaklaşık dörtte üçü tarımsal

sulamada — tüketilmektedir. Ancak — modern — sulama yöntemleri yeterince yaygınlaştırılmadığından, buharlaşma ve altyapı kayıpları sebebiyle büyük miktarda su boşa gitmektedir. Bu durum, hem su kaynaklarının hızla tükenmesine hem de gıda güvenliğinin tehdit altına girmesine yol açmaktadır.

Yeraltı suyu rezervleri de ciddi baskı altındadır. Özellikle İç Anadolu ve Ege'de yeraltı su seviyelerinde önemli düşüşler yaşanmakta, bazı bölgelerde kuyular kuruma noktasına gelmektedir. Afyonkarahisar'daki Akarçay Havzası ve Eber Gölü, bu krizin somut örneklerinden biridir. Eber Gölü her yıl biraz daha küçülmekte, hem tarımsal sulama hem de balıkçılık olumsuz etkilenmektedir. Yeraltı sularının çekilmesi, bölgedeki çiftçilerin üretim kapasitesini sınırlamakta ve yerel ekonomiyi zayıflatmaktadır.

Belediye şebekelerindeki kayıp-kaçak oranlarının yüksekliği de ayrı bir sorun olarak öne çıkmaktadır. Türkiye'de bazı şehirlerde bu oran gelişmiş ülkelerin çok üzerinde seyretmekte, barajlara düşen yağmur ve kar vatandaşın musluğuna ulaşmadan kaybolmaktadır. Bütün bu göstergeler, meselenin yalnızca çevresel bir sorun değil, aynı zamanda milli güvenlik sorunu olduğunu ortaya koymaktadır. İçme suyuna erişimde yaşanacak sıkıntılar toplumsal huzuru tehdit edecek, tarımsal sulamadaki yetersizlik gıda fiyatlarını artıracak ve enflasyonu tetikleyecek, sanayi ve enerji sektörlerindeki kısıtlar istihdamı ve üretimi olumsuz etkileyecektir.

Dolayısıyla, su krizinin boyutlarının tüm yönleriyle araştırılması, sorunların nedenlerinin ortaya konulması, kayıp-kaçakların önlenmesi, modern sulama yöntemlerinin yaygınlaştırılması ve Türkiye'nin uzun vadeli bir su yönetimi stratejisinin hazırlanması için TBMM bünyesinde bir Araştırma Komisyonu kurulması zorunluluk haline gelmiştir.

• URSA+ Aanan Sedih Haitory Perak AKRuRAk Istantul Eroin BEyAz Istanbul teşmen Izmir