Gıda sektöründeki fahiş fiyat artışlarının denetlenerek tüketicinin korunması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Ülkemizde özellikle gıda sektöründe hizmet veren işletmelerin uyguladığı fahiş fiyatlar vatandaşlarımızın hizmete erişimini engellemektedir. Son olarak Aksaray'da iki adet 0,33 cl suyu 170 liraya satan kafenin şikayet edilmesinin ardından Ticaret Bakanlığı il müdürlükler, söz konusu kafe dahil ülke genelinde fahiş fiyat denetim başlatmıştır. Ancak bu denetimler göstermelik bir süre ile sınırlı kalmaktadır. Gıda enflasyonunun yüksek olduğu bir ortamda bazı kötü niyetli ve tekelleşmiş işletmeler karmaşık ekonomik durumdan yararlanmaktadır. Denetimlerin ve cezaların yetersizliği ise bu şahıslara cesaret vermektedir. Özellikle son dönemde bozulan ekonomi ve artan fiyatlar sebebiyle vatandaşların ürün-fiyat algısı ve ekonomik dengeleri bozulmuştur. Ne yazık ki bu mali belirsizliğin içinde rekabet kurallarına ve ticari ahlaka aykırı olarak belirlenmiş fiyatlandırmalar sebebiyle vatandaşlarımız mağdur edilmektedir.

Türkiye'de gıda enflasyonu, son yıllarda küresel eğilimlerden belirgin bir şekilde ayrışmaktadır. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, dünya çapında gıda fiyatları düşüş eğilimi gösterirken, Dünya Bankası'nın yayımladığı rapora göre Türkiye, en yüksek gıda enflasyonuna sahip ilk 10 ülke arasında yer almaktadır. Daha çarpıcı bir veri ise 2024 Ocak-Şubat dönemine ait OECD raporlarından gelmektedir. Rapora göre, Türkiye yüzde 71,1'lik gıda enflasyonuyla 38 OECD üyesi ülke arasında açık ara ilk sırada yer almıştır. Bu veriler, gıda enflasyonunun sadece döviz kuru veya küresel emtia şokları gibi ortak makroekonomik faktörlerin bir yansıması olmadığını, aynı zamanda Türkiye'ye özgü, derinleşmiş yapısal bazı kronik problemlerin bir sonucu olduğunu ortaya koymaktadır. Bununla birlikte enflasyon belirsizliğinin yükseldiği dönemlerde, rekabetin sınırlı olduğu sektörlerdeki firmalar, maliyet artışlarının çok üzerinde zam yaparak enflasyonu daha da artırabilmektedir:'

Türkiye'de gıda enflasyonunun kronik hale gelmesi ve gıda sektörünün temel ihtiyaç kategorisinde olması da bu durumun başlıca sebeplerindendir. Yapılan fiyat artışlarının yanı sıra ürünlerin gramaj, adet ve ağırlık gibi ölçülerinin azaltılmasına rağmen, ambalaj ve satış fiyatlarının değiştirilmemesi nedeniyle tüketicilerin ürünlerdeki bu değişikliği fark edemediği, böylelikle ürünlerin birim fiyatlarında zımni olarak artış yaşandığı durumlar da söz konusudur. Kısa vadeli popülist tedbirler yerine, uzun vadeli bir dönüşüm planının hayata geçirilmesi gerekmektedir. Tekelleşme, fahiş fiyat artışları ve gramarfereti gibi sebeplerle tüketici hakları zedelenmekte, vatandaşın güvenilir Ve ra itelig taya erişim hakkı engellenmektedir. Ticaret Bakanlığı, piyasayı daka etkii denetlemeli ve

GRUP BASKANL

kartelleşme ile fahiş fiyat cezalarını artırmalıdır. Bu sebeple gıda sektöründeki fahiş fiyat artışlarının denetlenmesi ve tüketici haklarını korumaya yönelik etkili tedbirlerin alınması amacıyla Anayasa'nın 98. Maddesi ve Içtüğüzün 104. ve 105. maddeleri gereğince Meclis araştırması açılmasını arz ederim.08.10.2025