Eğitim sistemindeki yapısal sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasa'nın 98'inci, TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince; eğitim sistemimizin içinde bulunduğu yapısal sorunların, öğretmen atamalarındaki belirsizliklerin, giderek derinleşen fırsat eşitsizliğinin ve son yıllarda sıkça yapılan müfredat değişikliklerinin toplumsal etkilerinin araştırılması; mevcut durumun bütüncül biçimde ele alınarak çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.
GEREKÇE
Türkiye'de eğitim sistemi uzun yıllardır yapısal sorunlarla boğuşmakta ve bu sorunlar hem öğrenciler hem de eğitim emekçileri için ciddi mağduriyetlere yol açmaktadır.
Metnin tamamını göster (6 paragraf daha)Metni kısalt
1. Öğretmen İstihdam Sorunu Milli Eğitim Bakanlığı verilerine kamuoyu kaynaklarına göre 2024 yılı itibarıyla atama bekleyen öğretmen sayısı yüzbinlerle ifade edilmektedir. Buna karşın 2024 yılında yalnızca 20 bin öğretmen ataması yapılabilmiştir. OCD'nin "Education at a Glance 2023" raporuna göre Türkiye'de öğretmen başına düşen öğrenci sayısı OECD ortalamasının oldukça üzerindedir. Bu tablo, yalnızca öğretmen adaylarının mağduriyetini değil, eğitim kalitesinin de doğrudan düşmesini beraberinde getirmektedir.
2. Eğitimde Fırsat Eşitsizliği TÜİK'in 2023 Hanehalkı Bütçe Araştırması'na göre hanelerin yaklaşık %35'i çocuklarının eğitim harcamalarını karşılamakta zorlanmaktadır. OCD'nin PISA 2022 raporunda ise Türkiye, sosyoekonomik farklılıkların öğrenci başarısına en çok yansıdığı ülkelerden biri olarak gösterilmektedir. Bu durum, gelir dağılımındaki adaletsizliğin doğrudan eğitimde fırsat eşitsizliğine dönüştüğünü açıkça ortaya koymaktadır.
3. Yükseköğretim ve Genç İşsizliği YÖK'ün 2024 verilerine göre üniversite mezunu gençlerin işsizlik oranı %21,6'dır. OCD'nin 2023 raporuna göre de Türkiye, üniversite mezunu genç işsizliği oranında Avrupa'da ilk sıralarda yer almaktadır. Bu tablo, eğitim sisteminin iş gücü piyasasıyla uyumsuz olduğunu, mezunların istihdamda ciddi sorunlarla karşılaştığını göstermektedir.
4. Müfredat Değişiklikleri ve 2025 Düzenlemeleri 2024 yılında açıklanan yeni müfredat kamuoyunda geniş tartışmalara yol açmıştır. 2025'te ise bu süreç "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli" adıyla kurumsallaştırılmış ve Talim ve Terbiye Kurulu onayıyla yürürlüğe sokulmuştur.
Ancak eğitim sendikaları ve akademik çevreler, bu süreçte şeffaflığın sınırlı kaldığını, "sadeleştirme" adı altında kimi temel ders içeriklerinin çıkarıldığını ve pedagojik uyum sürecinde öğrencilerde öğrenme kayıplarına yol açabileceğini belirtmektedir. Ayrıca, müfredatın sık sık değiştirilmesi, eğitimde istikrarı bozmakta ve öğretmenlerin uyum sağlamasını zorlaştırmaktadır.
Sonuç Resmi istatistikler, uluslararası raporlar ve kamuoyundaki geniş tartışmalar göstermektedir ki Türkiye'de eğitim sistemi çok boyutlu bir kriz içerisindedir. Öğretmen atamalarındaki yetersizlik, artan fırsat eşitsizliği, yükseköğretimde işsizlik ve sıkça değiştirilen müfredat; öğrencilerin, öğretmenlerin ve toplumun geleceğini doğrudan tehdit etmektedir. Bu nedenle, söz konusu sorunların tüm yönleriyle incelenmesi, çözüm yollarının geliştirilmesi ve kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla TBMM bünyesinde bir Araştırma Komisyonu kurulması acil ve zaruridir.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.