Uşak Şeker Fabrikasının mevcut durumunun ve ihtiyaçlarının tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Cumhuriyetimizin ilk yıllarında kurulan ve Türkiye sanayileşmesinin öncü kurumları arasında yer alan Nuri Şeker Uşak Şeker Fabrikası, yalnızca Uşak'ın değil, Ege Bölgesi'nin ve Türkiye'nin kalkınma sürecinde önemli bir dönüm noktası olmuştur. 1925 yılında temeli atılan fabrika, "ilklerin şehri" Uşak'ta Cumhuriyet ile birlikte yükselen üretim hamlesinin simgesi olarak faaliyet göstermeye başlamış ve yıllar boyunca hem bölge çiftçisinin alın terini değerinde işlemiş hem de binlerce işçiye ve üreticiye istihdam sağlamıştır.

Uşak Şeker Fabrikası, Türkiye'nin şeker üretiminde öncü rol üstlenmiş, bölge çiftçisinin pancar üretimini teşvik ederek tarımsal kalkınmayı hızlandırmış, şehrin ekonomik ve sosyal yapısını köklü bir şekilde dönüştürmüştür. Ancak aradan geçen yıllar içerisinde, modernizasyon eksiklikleri, yatırım yetersizlikleri, su temininde yaşanan sorunlar ve plansızlık nedeniyle fabrika bugün kapanma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Kapasitesi yaklaşık 3 bin ton/gün pancar işleme düzeyinde olan bu tesis, gerekli yenileme yatırımları yapılmadığı için giderek âtıl hale gelmiş, bu durum hem üretici hem işçi hem de şehir ekonomisi için ciddi kayıplara yol açma riski taşımaktadır.

Türkiye'deki şeker fabrikaları, yalnızca tarım ve sanayi üretiminin değil, aynı zamanda gıda güvenliğinin de temel unsurlarındandır. Uşak Şeker Fabrikası gibi tarihi ve stratejik bir tesisin kapanması, Uşaklı pancar üreticilerinin alın terinin karşılığını bulamaması, şeker pancarı ekim alanlarının daralması ve bölgedeki tarım gelirlerinin azalması anlamına gelmektedir. Fabrikanın kapanması yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal bir kriz de yaratacaktır. Zira yıllardır bu fabrikaya bağlı olarak yaşamını sürdüren işçiler ve aileleri, belirsizlik ve işsizlik tehdidiyle karşı karşıya kalacaktır. Öte yandan fabrika, yalnızca Uşak için değil, tüm Ege Bölgesi için stratejik bir üretim merkezi konumundadır. Bölgenin tarımsal çeşitliliği içinde pancar üretimi, kırsal kalkınmanın lokomotiflerinden biri olmuştur. Fabrikanın modernize edilmemesi ve su sorununun çözülmemesi, bu stratejik üretim damarının kurumasına yol açacaktır. Bu durum, Türkiye'nin şeker üretiminde dışa bağımlılığını artırabilecek ve gıda güvenliğini tehlikeye sokabilecektir. Bugün gelinen noktada, Cumhuriyet'in sanayileşme miraslarından biri olan Uşak Şeker Fabrikası'nın yaşatılması yalnızca ekonomik bir zorunluluk değil, aynı zamanda tarihi ve kültürel bir sorumluluktur. Fabrikanın güçlendirilmesi, teknolojisinin yenilenmesi, çiftçilerin üretimden

kopmaması, işçilerin mağdur edilmemesi ve Uşak'ın Cumhuriyet ile özdeşleşmiş bu simgesinin gelecek nesillere aktarılması devletin asli görevlerinden biridir.

Bu nedenlerle; Uşak Şeker Fabrikası'nın mevcut durumunun bütün boyutlarıyla araştırılması, üretim kapasitesi ve ihtiyaçlarının tespit edilmesi, modernizasyon ve su sorununa ilişkin kalıcı çözümler geliştirilmesi, çiftçi, üretici ve işçilerin mağduriyetlerinin giderilmesi, şeker fabrikalarının Türkiye tarımı ve sanayisindeki geleceğinin planlanması, Uşak ve Ege Bölgesi'nin kalkınmasında bu stratejik tesisin yeniden lokomotif hale getirilmesi ve tüm sorunlara çözüm önerileri üretmek amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. 24.09.2025

De Aylan ons e