Şeker pancarı üretimi sektöründe yaşanan sorunların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Türkiye'de şeker sektöründe 33 fabrikada, 100 bin çiftçi ile ortalama 23 milyon ton da şeker pancarı üretimi yapılmaktadır.

TÜİK verilerine göre 2025 sezonunda pancar rekoltesinin geçen yıla göre yüzde 6,5 azalarak 21,5 milyon tona düşmesi bekleniyor. Ancak sahadaki veriler, sıcak geçen yaz ve yağışsızlık nedeniyle gerçek üretimin bu tahminin de altında kalabileceğine işaret ediyor. Öte yandan ülkemiz için stratejik ürünlerinden biri olan Pancar'da üretimi, kuraklığın yanında denetimsizlik, nişasta bazlı şeker üretimindeki kayıt dışılık ve kotasız ithal edilen yüksek yoğunluklu tatlandırıcılar tehdit ediyor.

Nişasta bazlı şeker üretiminde ciddi bir kayıt dışılık yaşanırken, yüksek yoğunluklu tatlandırıcıların da kotasız bir şekilde ithal edilmesi pancar üretimini tehdit eden asıl unsurları oluşturuyor. Diğer yandan bazı özel şeker fabrikalarının da yine denetimsizlikten dolayı C şekerini kaçak yollarla iç piyasada satması da sektördeki kayıt dışılığı artırırken, yaşanan bu sorunlardan dolayı da şeker fabrikalarında ciddi bir stok sorunu yaşanmaya başladı. Pancarda kotalı üretim olmasına rağmen her yıl ortalama 500 bin ton şeker stokta kalırken, stokta kalan şekerler de Türkşeker'in ciddi zarar etmesine neden olurken, fabrikaların fiyat dengesini bozarak sektördeki sürdürülebilirliği ve pancar üretimini ciddi anlamda tehdit ediyor. Yine bu hasat sezonunda Çorum'da pancar küspesi ile ilgili yaşanan sorunların diğer illerde de yaşandığına dair izlenimlerimiz var.

Şöyle ki; Çorum'da Safi Şeker tarafından çiftçiye verilmesi ve denetiminin yapılması gereken pancar küspesi kartları ayakçıların eline düştü. Çiftçilerin kartlarına 700 liradan yüklenen pancar küspesi kartları ayakçılar tarafından hayvancılıkla uğraşanlara tonu 1400 ila 1700 lira arasından satılmaya başlandı. Pancar küpesinde karaborsa yaratıldı. Fiyatların yakın zamanda 2 bin liraya çıkacağı söyleniyor.

Yine bu yıl pancar alım fiyatı önce ton başına 2 bin 975 lira olarak açıklandı. Gelen tepkilerin ardından 3 bin 100 liraya yükseltildi.

Bu fiyat yükselişini fırsat bilen şeker fabrikaları pancardaki fire oranlarıyla oynamaya başladı. Daha önce yüzde 7-8 civarında çıkan pancar fireleri şimdi yüzde 10'un altına düşmüyor. Şeker fabrikaları çiftçinin emeğini, alın terini kendi ceplerine indirmeye devam ediyor. Pancarda yaşanan bu oyunların ortaya çıkarılması gerekmektedir. Stratejik tarım ürünlerimizden olan pancar üretimi ve satışında yaşananların araştırılması, sektördeki kayıtdışılığın ortaya çıkarılması ve gerekli önlemlerin alınması, pancar ekimini ve şeker üretimini etkileyen olumlu olumsuz faktörlerin ortaya çıkarılması için Anayasa'nın 98'nci maddesinin üçüncü fıkrası, TBMM İçtüzüğünün 104 ve 105'nci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. 23.10.2025