Hava kirliliğinin nedenlerinin ve etkilerinin tüm boyutlarıyla araştırılarak kirliliği önleyecek çözümlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Bu tablo içinde en çarpıcı örneklerden biri İstanbul'dur. THHP'nin Kara Rapor 2025 çerçevesinde paylaştığı bulgular, İstanbul'un ortalama partikül madde (PM2.5) seviyesinin metreküpte 39 mikrogram olduğunu ortaya koymaktadır. Bu oran, DSÖ'nün güvenli sınırının 2,5 katıdır. İstanbul genelinde hava kalitesi hâlâ "hassas" düzeydedir ve bu durum sağlık açısından ciddi riskler doğurmaktadır. Yenibosna, Sultangazi, Göztepe, Bağcılar ve Esenyurt gibi ilçeler en kirli bölgeler arasında yer almakta; kirliliğin yaklaşık yarısı yoğun trafik kaynaklı, diğer yarısı sanayi ve maden faaliyetlerinden kaynaklanmaktadır. İstanbul'un sanayiyle iç içe geçmiş yerleşim yapısı, taş ocakları, yakıt kullanımı ve çevre illerdeki sanayi faaliyetleri bu kirliliği kalıcı hale getirmektedir. Ayrıca son yıllarda artan orman yangınları da partikül madde yoğunluğunu artırarak hava kalitesini daha da düşürmüştür. PM2.5 parçacıkları, solunum yoluyla akciğerlerin derin dokularına kadar ulaşarak kana karışabilmektedir. Bu maddelere uzun süre maruz kalmak; akciğer kanseri, KOAH, kalp-damar hastalıkları, inme ve demans gibi ağır sağlık sorunlarıyla ilişkilendirilmektedir. Çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan vatandaşlar bu etkilerden en fazla etkilenen gruplardır. İstanbul gibi yüksek nüfus yoğunluğuna sahip bir kentte, bu durum halk sağlığı krizine dönüşmüş durumdadır.

Türkiye'nin hava kalitesi yönetimi ise bu gerçekliği karşılamaktan uzaktır. Mevzuatta PM2.5 için bağlayıcı bir ulusal limit bulunmamakta; ölçüm istasyonlarının sayısı, dağılımı ve veri paylaşımı yetersiz kalmaktadır. Ölçülen değerler düzenli biçimde kamuoyuyla paylaşılmadığı için vatandaşlar yaşadıkları bölgelerdeki hava kalitesi hakkında sağlıklı bilgiye ulaşamamaktadır. Avrupa Birliği ülkeleri, hava kalitesi limitlerini DSÖ standartlarına göre güncellemiştir. Türkiye'nin de benzer bir uyum sürecine girmesi ve hava kirliliğiyle mücadelede bilimsel, şeffaf, hesap verebilir bir sistem kurması önemlidir. Hava kirliliğiyle mücadele yalnızca çevre politikası değil, halk sağlığını ve ekonomik verimliliği doğrudan ilgilendiren bir sorumluluktur. Temiz hava hakkı, Anayasa'nın 56'ncı maddesiyle güvence altına alınan yaşam hakkının bir parçasıdır. Bu nedenle, hava kirliliğinin hoyuıman, nedenlerinin ve sağlık üzerindeki etkilerinin tespit edilmesi için-bi Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını elzemdir.

CRUP BASKANLE

BURDUR = Mehmet Tahtasız Gorum 15. 1. 13. HALK PARTIS