Artan ekolojik tahribatın nedenlerinin ve yapısal sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Çeşitli araştırmaların ortaya koyduğu bilgiler ışığında Avrupa'da en hızlı doğa ve tarım arazisi kaybının yaşandığı ülkenin Türkiye olduğu tespit edilmiştir. Türkiye'deki ekolojik yıkımın boyutlarının, bu yıkıma neden olan yapısal sorunların ve acil çözüm önerilerinin belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98. ve lç Tüzüğün 104. ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederim.

GEREKÇE

Türkiye, zengin biyoçeşitliliği, verimli tarım toprakları ve kritik su havzaları ile ekolojik açıdan büyük öneme sahiptir. Ancak, son yıllarda uygulanan kalkınma politikaları ve planlama süreçleri sonucunda doğal varlıklar ciddi tehdit altındadır.

Türkiye ve komşu ülkelerde araştırmacı gazetecilik çalışmaları yürüten bağımsız ve kâr amacı gütmeyen bir medya platformu olan The Black Sea'nin işbirliğinde 11 ülkeden 41 gazeteci ve bilim insanı ile gerçekleştirdiği "Green to Grey (Yeşilden Griye)" veri gazeteciliği projesinin sonuçları, ülkemizdeki doğa kaybının alarm verici boyutlara ulaştığını bilimsel verilerle ortaya koymuştur. Araştırmaya dahil edilen 30 Avrupa ülkesi arasında Türkiye, 2018- 2023 yılları arasında en fazla doğa ve tarım arazisi kaybeden ülke olarak ilk sırada yer almıştır. Bu 6 yıllık süreçte Türkiye, 1.800 km?' den fazla doğal ve tarımsal alanını betonlaşmaya kurban vermiştir. Türkiye, incelenen toplam yüzölçümünün yalnızca %12'sine sahip olmasına rağmen, tüm Avrupa'daki doğa kaybının %21'inden sorumlu tutulmuştur. Altı yılda 260 bin futbol sahasına denk gelen doğal alan ve tarım arazisi betona dönüştürülmüştür. Bir başka deyişle Türkiye günde ortalama 0,83 km? (yaklaşık 116 futbol sahası) büyüklüğünde bir yeşil alanı inşaata feda etmektedir. Sapanca'daki ormanların bungalov turizmine açılması, İzmir Çaltılıdere sulak alanının statüsü değiştirilip yat tersanesine dönüştürülmesi, Zonguldak Filyos deltasının doğal gaz depolama tesisi ve OSB liman projesine dönüştürülmesi, Bursa Karacabey'de yer alan Taşpınar Köyünün verimli tarım arazilerinin Teknosab tarafından yok edilmesi gibi çarpıcı örnekler bu kaybın somut sonuçlarını göstermektedir. Ülke genelinde tarım arazileri çeşitli sebeplerle yok edilmektedir.

Bu verilerin ortaya koyduğu tablo ilgili Bakanlıkların ve ilgili yerel yönetimlerin, doğayı ve tarım arazilerini koruma yükümlülüklerini yerine getirmekte ciddi zaafları olduğunu göstermektedir. Doğa kaybı, sadece ekolojik bir sorun değil, aynı zamanda tarımsal üretimi, gıda güvenliğini, su varlıklarını ve halk sağlığını doğrudan tehdit eden yapısal bir sorundur.

Bu gerekçelerle, Türkiye'deki doğal ve tarımsal alanların hızla yok olmasına neden olan politikaların, yasal boşlukların ve uygulamadaki aksaklıkların tespiti; ekosistemlerin korunması, sürdürülebilir kalkınma ilkelerinin benimsenmesi ve sorumlular hakkında gerekli adımların atılması için bir Meclis Araştırması Komisyonu kurulmasını talep ederiz. 3 Sarmas Ou 6 Şaş enes