Mermer ihracatçılarının karşılaştığı sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Türkiye, mermer ve doğal taş zengini bir ülke olup ihracatında da önemli döviz getirici kalemlerden biridir. Ülkemiz dünya mermer rezervlerinin yaklaşık %40'ına sahip olup, mermer ve doğal taş ihracatında önde gelen ülkeler arasında yer almaktadır. 2024 yılında işlenmiş mermer ihracatı miktar olarak %3,28 oranında azaldı. Blok mermer ve traverten ihracatında miktarda %7,77 ve değerde %7,41 oranında azalış yaşandı. Genel olarak ise mermer ihracatında 2024 yılı için 1,2 milyar USD ihracat değeri kaydedildi.

Sektörün potansiyeline rağmen ihracatçıların karşı karşıya kaldığı yapısal, sorunlar, ülkemizin bu alandaki rekabet gücünü sekteye uğratmakta, ihracatçı firmaların yatırım yapma ve ihracat kapasitesini artırma kabiliyetini sınırlamaktadır. Yüksek navlun maliyetleri ve lojistik darboğazlar nedeniyle Türk mermeri dünya pazarlarında fiyat dezavantajı yaşamaktadır. Özellikle Çin pazarına blok mermer ihracatında yoğun bağımlılık, sektörü dış talep dalgalanmalarına karşı kırılgan hale getirmektedir. Alternatif pazarların yeterince çeşitlendirilememesi, ihracatın sürdürülebilirliği açısından risk oluşturmaktadır.

Yüksek navlun ücretleri, lojistik darboğazlar ve küresel nakliye girdilerindeki maliyet artışları, mermer ihracatçılarının rekabet gücünü zayıflatmaktadır. Bu durum, özellikle hacim olarak ağır ve taşınması maliyetli olan mermer ürünlerinde belirleyici bir dezavantaj yaratmaktadır. Ayrıca, lojistikte yaşanan gecikmeler ve konteyner yetersizlikleri, siparişlerin zamanında teslim edilmesini zorlaştırmakta ve ihracatçıların güvenilirliklerini zedelemektedir. Aynı şekilde yüksek faiz oranları, kredi maliyetlerinin artışı ve sınırlı finansman imkânları, mermer ihracatçılarının yatırım planlarını askıya almasına sebep olmaktadır. Yatırım araçlarına erişimde yaşanan güçlük, sektörde üretim kapasitesini kısıtlamaktadır. Bu durum, modern kesim ve işleme teknolojilerine yatırım yapılmasını engellediği için Türkiye'nin yüksek katma değerli işlenmiş mermer üretiminde geri kalmasına yol açmaktadır.

Mevcut devlet destekleri, özellikle işlenmiş ürünlere dönük teşviklerden yoksun olması nedeniyle, Türkiye'nin katma değeri yüksek mermer ihracatı potansiyelini harekete geçirememektedir. Ayrıca çevresel regülasyonlar ve sürdürülebilir madencilik standartlarına uyum konusunda yeterli destek mekanizmalarının bulunmaması, sektörün uluslararası pazarlarda yeşil dönüşüm kriterlerine uyumunu zorlaştırmaktadır.

Bu sorunların çözümü, yalnızca mermer ihracatçılarını değil, Türkiye ekonomisinin genel döviz dengesini ve dış ticaret açığının azaltılmasını da doğrudan etkileyecektir. Türkiye'nin sahip olduğu zengin mermer rezervlerini doğru politikalarla değerlendirmesi hem ihracat gelirlerini artıracak hem de markalaşmış, işlenmiş ürünlerle dünya pazarlarında daha güçlü bir konuma ulaşmasını sağlayacaktır.

Bu nedenlerle, mermer ihracatçılarının yaşadığı lojistik, finansman ve teşvik kaynaklı sorunların kapsamlı bir şekilde araştırılması, pazar çeşitliliğinin artırılması, katma değerli üretime geçişin desteklenmesi ve sürdürülebilir madencilik politikalarının geliştirilmesi elzemdir. Bu yönde atılacak adımlar, hem mermer ihracatçılarının karşılaştığı sorunların çözümüne hem de sektörün uzun vadede uluslararası rekabet gücünü artırmasına katkı

PPUP PASKANLE

GRUP BASKANLE