Elektrik kaynaklı orman yangınlarının nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Türkiye'de her yıl binlerce hektar ormanlık alan, yangınlar sebebiyle yok olmaktadır. Son yıllarda Türkiye'de meydana gelen orman yangınların nedenleri arasında iklimsel faktörler ve insan kaynaklı ihmaller ön planda olmakla birlikte, elektrik iletim ve dağıtım hatlarından kaynaklanan yangınların oranı son yıllarda belirgin şekilde artmıştır. Orman Genel Müdürlüğü verilerine göre elektrik hatlarından kaynaklanan yangınlar, toplam yangınlar içinde giderek daha fazla pay almaktadır.

Enerji nakil hatlarının bakım ve yenileme çalışmalarının yetersizliği, elektrik iletim direklerinin eski ve dayanaksız olması, hatların izolasyonsuz veya iklim koşullarına uygun olmayan malzemelerle döşenmesi yangın riskini artırmaktadır. Ormanlık alanlardan geçen hatlarda gerekli güvenlik koridorlarının açılmaması, direklerin diplerinde kuru otların temizlenmemesi, yangın ihtimalini en yüksek seviyeye çıkarmaktadır.

Elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesinden sonra bakım ve güvenlik yatırımlarının azaltıldığı, buna karşın kamu denetim mekanizmalarının da zayıfladığı görülmektedir. Dağıtım şirketleri çoğu zaman asgari bakım çalışmalarıyla yetinmekte, bu da halkın ve doğanın zarar görmesine yol açmaktadır. Mevcut mevzuatta dağıtım şirketlerinin yangınlardan doğan zararları telafi etmesine yönelik caydırıcı yaptırımların olmaması, sorumluluk alanını belirsiz kılmaktadır.

Küresel iklim değişikliğinin etkisiyle ülkemizde sıcaklıkların yükselmesi, kuraklıkların sıklaşması ve kuvvetli rüzgârların artması, yangın riskini katbekat yükseltmiştir. Bu şartlarda, elektrik hatlarından kaynaklanan en ufak bir kıvılcım dahi geniş orman yangınlarına dönüşebilmektedir. Dolayısıyla iklim krizi, mevcut altyapı sorunlarıyla birleşerek büyük felaketlere zemin hazırlamaktadır.

Elektrik kaynaklı orman yangınları yalnızca ekosistem kaybına değil; aynı zamanda ülkemize milyarlarca liralık ekonomik zarara yol açmaktadır. Yanan orman alanlarının yeniden kazanılması onlarca yıl sürmekte, biyolojik çeşitlilik geri dönülemez şekilde zarar görmektedir. Tarımsal alanların, zeytinliklerin, bağların ve köylülerin yaşam alanlarının yok olması kırsal ekonomiyi felce uğratmaktadır. Ayrıca turizm bölgelerinde çıkan yangınlar, hem ülke ekonomisine zarar vermekte hem de Türkiye'nin imajını olumsuz etkilemektedir.

Her büyük yangında hava araçları, kara ekipleri ve milyonlarca liralık kamu kaynağı seferber edilmektedir. Ancak yangınların büyük kısmı, elektrik altyapısındaki bakım eksikliklerinden kaynaklanan ihmal sonucu ortaya çıkmaktadır. Yani önlenebilir nedenlerden çıkan yangınlar için kamunun büyük kaynaklar harcaması, kamu yönetiminde ciddi bir zafiyete işaret etmektedir.

Elektrik kaynaklı orman yangınlarının nedenlerinin ortaya konulması, dağıtım şirketlerinin sorumluluklarının açıkça tanımlanması, etkin denetim mekanizmalarının oluşturulması ve gerekli teknik önlemlerin alınması büyük bir zorunluluktur. Bu nedenlerle, elektrik kaynaklı orman yangınlarının nedenlerinin araştırılması, ilgili kurum ve şirketlerin sorumluluklarının belirlenmesi, uluslararası iyi uygulamaların incelenmesi ve kalıcı çözüm önerilerinin geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır.

GRUP BASKANLE

• SET HALK BO