İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/3435 GÜNDEMDE

8 Kasım 2025 tarihinde Kocaeli'nin Dilovası ilçesindeki bir parfüm fabrikasında yaşanan patlama başta olmak üzere işyerlerinin denetim süreçlerinde yaşanan aksaklıkların araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

İlk imza: Dilan Kunt Ayan Şanlıurfa · DEM Parti ve 20 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Türkiye'de iş cinayetleri, yıllardır süreklilik arz eden yapısal ve sistemsel bir sorun olarak her yıl binlerce emekçinin hayatını kaybetmesine yol açmaya devam ediyor. İşçi Sağlığı ve Iş Güvenliği Meclisi'nin (İSİG) 2024 yılı raporuna göre, yalnızca geçtiğimiz yıl en az 1.897 işçi hayatını kaybetmiştir. 2025 yılının ilk on ayında ise bu sayı 1.500'ü aşmıştır. Iş cinayetlerinin büyük çoğunluğu, gerekli denetimlerin yapılmaması, iş güvenliği önlemlerinin alınmaması, güvencesiz çalıştırma, ucuz iş gücü, yüksek kâr hırsı ve sermaye lehine sürdürülen denetimsizlik politikaları nedeniyle yaşanmaktadır.

Bu acı tablonun en son örneklerinden biri, Kocaeli'nin Dilovası ilçesinde yaşanmıştır. 8 Kasım 2025 tarihinde, Mimar Sinan Mahallesi Mimar Sinan Caddesi üzerinde faaliyet gösteren "Revive Kozmetik" isimli işyerinde meydana gelen patlama ve yangında, 3'ü çocuk yaşta olmak üzere 6 kadın işçi yaşamını yitirmiş, 1'i ağır olmak üzere 7 işçi yaralanmıştır. Yangında hayatını kaybedenler üç çocuk annesi Esma Dikan (31), Hanım Gülek (65), Şengül Yılmaz (55), Nisa Taşdemir (17), Tuğba Taşdemir (18) ve Cansu Esatoğlu (16)'dur. İşçilerden ikisi çocuk yaşta biri de çocuk yaştan itibaren çalışmakta olup 18 yaşında hayatını kaybetmiştir. Kamuoyuna yansıyan bilgiler, yapılan ilk incelemeler ve somut bilgiler ışığında olayın münferit bir "kaza" değil, yıllardır süregelen sistematik denetimsizlik, mevzuata aykırı üretim, kayıt dışı istihdam ve kamu kurumlarının ağır ihmalinin sonucu olduğunu açıkça göstermektedir. Yangının yaşandığı bina, 2021 yılında "Mirkan Makine" adlı işletme tarafından kaçak olarak inşa edilmiş ve belediye tarafından aynı yıl yıkım kararı alınmıştır. Ancak bu karar, dönemin belediye başkanı tarafından uygulanmamış, kendisinden sonra göreve gelen belediye başkanı da aynı şekilde yıkım kararını yerine getirmemiştir. Bu süreçte bina el değiştirmiş, tabelasında hâlâ "Mirkan Makine" yazmasına rağmen içeride Revive Kozmetik isimli bir üretim faaliyeti başlatılmıştır. Belediyelerin imar ve ruhsat işlemlerindeki keyfilik, Çalışma Bakanlığı'nın etkin denetim yapmaması ve yurttaş şikayetlerinin sistematik biçimde sonuçsuz bırakılması, iş cinayetlerini "önlenebilir felaketler" olmaktan çıkarıp "göz yumulan katliamlar" haline getirmiştir Resmiyette depo olarak görünen bu binada fiilen parfüm dolumu, kozmetik üretimi ve depolama yapılmakta; buna rağmen işyerinin gerekli ruhsat ve izinlerinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. İşyerinin yan tarafında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na bağlı İŞKUR ofisinin bulunması, devletin gözetiminde, gözünün önünde gerçekleşen bu kaçak üretimin görmezden gelindiğini ve tüm şikayetlere rağmen gerekli incelemelerin yapılmadığını göstermektedir.

Olaydan önce eski işçiler tarafından defalarca yapılan CİMER başvuruları da bu ihmaller zincirinin bir başka boyutunu ortaya koymaktadır. 16 Aralık 2024 tarihli başvuruya, Kocaeli SGK II Müdürlüğü tarafından 2 Ocak 2025 tarihinde verilen yanıtta; açık adres ve işletme bilgileri paylaşılmış olmasına rağmen, yalnızca "daha fazla detay bilgi" istenmiş, böylece denetim yükümlülüğü sümen altı edilmiştir. İşçilerin ve mahalle sakinlerinin ihbarları dikkate alınmamış, belediye, Çalışma Bakanlığı, SGK II Müdürlüğü ve ilgili kurumlar olay gerçekleşene kadar hiçbir önlem almamıştır.

Revive Kozmetik'in üretim yaptığı "Shauran" markasının ürünleri 225 avroya kadar fiyatlandırılan lüks parfümlerken; kaçak binada, ruhsatsız ve kayıtsız şekilde haftalık 7600 TL'ye iş güvenliği ve sigortanın olmadığı koşullarda 12 saatlere varan vardiya sürelerinde çalıştırılan bu işçilerin bugüne kadar emekleri vahşi piyasa koşullarında sömürülmüş, patlamayla birlikte ise hayatları ellerinden alınmıştır.

Fason üretim ve yerel rantların Türkiye'de gittikçe artması ve bu iş yerlerinde yaşanan insanlık dışı çalışma koşullarına göz yumulması açık bir idari sorumluluk doğurmaktadır. İdarenin yapılan şikayetlere rağmen görev ve sorumluluklarını yerine getirmemesi sonucu yaşanan bu katliamda devletin sorumluluğu göz ardı edilemez olup tüm fail ve sorumlular tespit edilmelidir.

Bu kapsamda, Revive Kozmetik yangını başta olmak üzere, belediyelerin yıkım kararlarını uygulamaması, kaçak yapıların işyerleri olarak kullanılması, ruhsatsız ve denetimsiz işletmelerde yaşanan iş cinayetleri, sigortasız ve güvencesiz koşullarda uzun vardiya saatlerine yayılan merdiven altı işyerlerinin incelenmesi, ucuz iş gücü olarak görülen başta kadın ve işçileştirilen çocuklar olmak üzere emekçilerin sömürüsüne son verilmesi CİMER, SGK vs. kurumlara yapılan şikayetlerin takip edilmemesi ve kamu kurumlarının bu süreçteki sorumluluklarının tespiti amacıyla; işçi sağlığı, denetim mekanizmaları, yerel yönetimlerin ve ilgili kurumların denetim yetkilerinin incelenmesi; ihmal ve sorumluluk zincirinin tam ve eksiksiz olarak tespit edilmesi ve Türkiye'de benzer iş cinayetlerinin önlenmesi için gerekli yasal ve idari düzenlemelerin belirlenmesi ve politikaların üretilmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılması gerekmektedir. 10.11.2025

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

21 İMZA
DEM Parti 21

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.