Kocaeli'nin Dilovası ilçesinde bulunan bir parfüm fabrikasında meydana gelen yangının tüm boyutlarıyla araştırılarak benzer kazaların önlenmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Güvencesizliğin ana motoru, işçiyi sürekli rekabet ve tehdit altında tutan ekonomik-siyasal tercihlerdir. Geniş tanımlı işsizlik oranının Eylül 2025'te %28,6'ya yükselmiş olması, işçilerin hak taleplerinin karşısına konulmakta; "iş beğenmeme" suçlamasıyla düşük ücret ve ağır koşullara razı gelme dayatmasını yaygınlaştırmaktadır. Aynı dönemde resmî sendikalaşma oranının %14,0 civarında kalması; toplu pazarlığın kapsayıcılığının zayıf olduğunu ve sendikal baraj/vesayet mekanizmalarının emekçilerin söz, yetki, karar hakkını sınırladığını göstermektedir.

Çocuk emeğinin "mesleki eğitim" başlığı altında işçileştirildiği uygulamalar da iş cinayetlerinin karanlık yüzünü büyütmektedir. İSİG'in duyurduğu bulgular; yalnızca 2025'in ilk on ayında en az 71 çocuk işçinin yaşamını yitirdiğini ve çocukların işçileştirilmesinin 10- 11 yaşlara kadar indiğini göstermektedir. Türkiye'nin taraf olduğu ILO 138 (Asgari Yaş) ve 182 (Çocuk İşçiliğinin En Kötü Biçimlerinin Yasaklanması) sözleşmeleri ile 155 (İş Sağlığı ve Güvenliği) ve 187 (İSG Tanıtım Çerçevesi) sözleşmelerinin yükümlülükleri, çocukların ve tüm emekçilerin korunmasını emretmektedir ancak sahadaki gerçeklik bu yükümlülüklerle çelişmektedir.

Mevzuat düzeyinde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, risk değerlendirmesi ve önleyici yaklaşımı zorunlu kılar; işverene kapsamlı yükümlülükler getirir. Buna rağmen denetimlerin yetersizliği, kurumsal eşgüdüm eksikliği ve yaptırımların caydırıcı olmaması işyerlerini "kazaya açık" hâle getirmektedir. ILO Normları (özgül olarak No.155 ve No.187) ile uyum iddiası, pratikte yeterli iç güvence ve bağımsız, denetim mekanizmalarıyla desteklenmemektedir.

Kadın emeği, göçmen emeği ve mevsimlik/tarım işçileri başta olmak üzere kırılgan gruplar kayıt dışı, düşük ücretli ve tehlikeli işlerde yoğunlaşmakta; toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve ayrımcılık işyerlerinde görünmez kılmaktadır. İSİG ve bağımsız haber kaynaklarında aktarılan bulgular, çok tehlikeli sınıftaki işlerde dahi eğitim/ekipman yetersizliği ve usulsüz istihdam biçimlerinin sürdüğünü ortaya koymaktadır. Bu koşullar, iş cinayetlerinin önlenebilir olduğunu; dolayısıyla kamusal sorumluluğun ertelenemez olduğunuz bir kez daha göstermektedir.

8 Kasım 2025 sabahı Kocaeli/Dilovası'nda parfüm/kozmetik ürünlerinin depolandığı ve imalat yapıldığı bildirilen bir mekânda patlamalarla birlikte yangın çıkmış; en az 2'si işçileştirilmiş çocuk olmak üzere 6 kadın işçi hayatını kaybetmiş, çok sayıda yaralı hastaneye sevk edilmiştir. İlk teknik ve yapısal bulgular; yangın merdiveni/kaçış düzeneklerinin bulunmadığını, işyerinin bulunduğu binanın hemen yanında İŞKUR şubesinin yer aldığını ve buna rağmen komşu işyeri için etkili bir risk analizi/denetim dizesinin işletilmediğini göstermektedir. Olay sonrası işyeri sahibinin kaçarken yakalandığı iddiası kamuoyuna yansımış; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ise soruşturma başlatarak SGK ve İŞKUR'dan 7 personeli açığa aldığını duyurmuştur.

Bütün bu olgular; ruhsat, işyeri niteliği, tehlikeli kimyasal depolama standartları, afet/acil durum tahliye planları, belediye-İŞKUR-Çalışma Bakanlığı-İş Tefliş-SGK-kolluk koordinasyonu ile Dilovası'nda yoğunlaşan sanayi ve depolama faaliyetlerinin çevresel/işçi sağlığı riskleri bağlamında bütüncül bir incelemeyi zorunlu kılmaktadır. Bu nedenlerle Kocaeli'nin Dilovası ilçesinde 8 Kasım 2025'te bir parfüm/kozmetik deposunda meydana gelen patlama ve yangın sonucu en az 2'si işçileştirilmiş çocuk 6 kadın işçinin yaşamını yitirdiği, 1'i ağır olmak üzere çok sayıda işçinin yaralandığı olay; iş sağlığı ve güvenliği, ruhsat/denetim, çocuk işçiliği ve yerel/merkezi idarenin gözetim yükümlülükleri bakımından ciddi iddiaların gündeme getirilmesi ve tüm boyutlarıyla araştırılması, benzer faciaların önlenmesi için gerekli yasal ve idari tedbirlerin tespiti amacıyla Meclis Araştırması açılmasını teklif ve arz ederim.