Aile hekimliği sisteminde karşılaşılan mevcut sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Türkiye'de özellikle birinci basamak sağlık hizmetlerinin (aile hekimliği sistemi) amacından uzaklaştırılarak reçete, rapor ve bürokratik işlem üretme merkezlerine dönüştüğü; koruyucu sağlık hizmetlerinin ise artan iş yükü, ekonomik baskılar ve özelleştirme uygulamaları nedeniyle fiilen işlevsiz hale geldiği yönündeki iddiaların tüm yönleriyle araştırılması, şagıy emekçilerinin ve toplum sağlığının karşı karşıya olduğu risklerin ortaya konulması ve kakıcı çözümler üretilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca işleme alınarak; Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 12.01.2026
GEREKÇE
Birinci basamak sağlık hizmetleri, toplum sağlığının korunmasında en temel ve vazgeçilmez basamaktır. Aile hekimliği sistemi; koruyucu hekimlik, aşılar, gebelik ve bebek izlemleri, erken tanı ve taramalar yoluyla toplum sağlığının korunmasını amaçlar.
Metnin tamamını göster (5 paragraf daha)Metni kısalt
Ancak başta Şanlıurfa olmak üzere birçok ilde sağlık emekçileriyle yapılan görüşmeler, sahada bambaşka bir tablo ortaya koymaktadır.
Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES), aile hekimliği dernekleri, tabip odaları ile fiilen görev yapan aile hekimlerinin ortak değerlendirmelerine göre; birinci basamak sağlık hizmetleri, artan iş yükü ve bitmeyen bürokratik görevler nedeniyle asli işlevinden uzaklaşmış, aile hekimleri koruyucu sağlık hizmeti sunamaz hale gelmiştir. Mevcut sistem, hekimleri koruyucu hekimlikten kopararak rapor ve reçete düzenleyen idari memurlar konumuna itmiş; Aile Sağlığı Merkezleri ise temizlikten tıbbi malzemeye, personel giderlerinden donanıma kadar pek çok masrafın hekimlerin sırtına yüklendiği, fiilen küçük işletmelere dönüştürülmüştür. Bunun yanında birinci basamakta alınan katkı payları ve çeşitli ücretler, sağlık hizmetinin kamusal ve ücretsiz niteliğini zedelemiş; koruyucu sağlık hizmetlerinin sahada etkisizleşmesine yol açmıştır.
Şanlıurfa'da görev yapan aile hekimleri ve sağlık emekçileri, birinci basamağın bugün "her işin yüklendiği ilk durak" haline getirildiğini; koruyucu hekimliğin ise kağıt üzerinde kaldığını ifade etmektedir.
Bu durum yalnızca sağlık emekçilerinin çalışma koşullarını değil, toplumun tamamının sağlık hakkını doğrudan tehdit etmektedir. Koruyucu sağlık hizmetinin zayıflatılması; hastalıkların artmasına, sağlık harcamalarının yükselmesine ve kamusal sağlık sisteminin daha da çökmesine yol açmaktadır.
Bu nedenle aile hekimliği sisteminin mevcut işleyişinin, özelleştirme politikalarının, ekonomik baskıların ve artan bürokratik yükün toplum sağlığı üzerindeki etkilerinin incelenebilmesi ve yasal idari reformların şekillendirilebilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde Araştırma Komisyonu kurulması elzemdir.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
AYNI KONUDA
Aynı konuda verilen diğer önergeler
TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.