6 Şubat 2023 tarihli depremler sonrası Hatay'da enerji altyapısında yaşanan sorunlar ile ekonomik sorunların tespit edilerek alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en yıkıcı afetleri arasında yer almakta olup, bu felaketten en ağır biçimde etkilenen illerin başında Hatay gelmektedir. Afetin üzerinden üç yıllık bir zaman geçmiş olmasına rağmen Hatay'da ekonomik hayatın, sosyal yapının ve temel altyapının normalleştiğini söylemek mümkün değildir.
Kalıcı konut ve iş yeri üretimi büyük ölçüde tamamlanamamış; ticaret, sanayi ve hizmet sektörleri sağlıklı biçimde faaliyet gösteremez hâle gelmiştir. Çok sayıda vatandaş ve esnaf, geçici barınma ve çalışma alanlarında, olağanüstü koşullar altında yaşamını sürdürmeye çalışmaktadır. Bu durum, Hatay'ın hâlen afet sonrası istisnai koşullar içinde değerlendirilmesi gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Il genelinde, özellikle Antakya merkezinde; çok sayıda iş yeri ya tamamen yıkılmış ya da kullanılamaz hâle gelmiş, üretim araçları ve ekipmanlar yenilenememiştir. Deprem sonrasında yapılan zarar tespit çalışmalarına rağmen, işletmelerin uğradığı maddi kayıplar büyük ölçüde telafi edilmemiştir. Esnaf, serbest meslek erbapları ile tarım ve hizmet sektöründe faaliyet gösterenler, altyapısı yetersiz prefabrik alanlarda, son derece sınırlı imkânlarla ve düşük gelir düzeyleriyle ayakta kalmaya çalışmaktadır. Aynı şekilde, önemli bir nüfus hâlen geçici barınma alanlarında yaşamını sürdürmektedir.
Metnin tamamını göster (8 paragraf daha)Metni kısalt
Geçici ticaret alanlarında elektrik, iletişim ve internet altyapısı düzenli ve yeterli değildir. Üretim sürekliliği sağlanamamakta, soğuk zincir gerektiren faaliyetler yürütülememektedir. Özellikle Antakya'da devam eden plansız ve uzun süreli elektrik kesintileri, işletmelerin çalışmasını fiilen imkânsız kılmakta; üretim ve hizmet faaliyetleri durma noktasına gelmektedir. Bu kesintiler yalnızca ekonomik yaşamı değil, bölge halkının insani yaşam koşullarını da ciddi biçimde olumsuz etkilemektedir.
Bu koşullar altında gelir elde edemeyen mükelleflerin; vergi, SGK ve BAĞ-KUR primleri ile diğer kamu yükümlülüklerini zamanında ve düzenli biçimde yerine getirmesi fiilen mümkün değildir. Buna rağmen Hatay'daki mükelleflerin, olağan ekonomik şartlara sahip illerle aynı mali rejime tabi tutulması, sosyal devlet anlayışıyla da bağdaşmamaktadır. Tahsilat odaklı uygulamalar, hesaplara konulan blokeler ve yaptırımlar, ödeme gücü kalmamış esnafı daha da derin bir borç sarmalına sürüklemektedir.
Deprem sonrası süreçte bölgede ciddi bir iş gücü kaybı yaşanmış; nitelikli çalışanların tersine göçü sağlanmamış, tedarik zincirleri parçalanmıştır. Biriken kamu borçları, esnaf ve vatandaşların ödeme kapasitelerinin çok üzerine çıkmıştır. Yapılandırma imkânı sunulmaksızın sürdürülecek tahsilat politikaları; kayıt dışılığı artıracak, işletmelerin kapanmasına, bölgenin üretimden kopmasına ve göçün kalıcı hâle gelmesine yol açacaktır. Bu durum orta ve uzun vadede kamu gelirlerinin de tamamen kaybı anlamına gelecektir.
Ayrıca mücbir sebep hâli kapsamında süreleri uzatılan beyan ve ödeme yükümlülüklerinin, sahadaki fiili koşullar nedeniyle önemi ölçüde yerine getirilemodiği de gerz y l e penselidir. Bu çerçevede; Hatay ilinde afet sonrası devam eden geçici yaşam rıni, esnafın sürdürülemez ekonomik yapısının ve çözülemeyen enerji altyapısı (sorğulask a
• kamu alacaklarının tahsilatına etkilerinin,
• SGK ve BAĞ-KUR prim ödeme kapasitesi üzerindeki sonuçlarının,
• öğrenim kredileri, motorlu taşıtlar vergileri ve diğer idari yükümlülüklere yansımalarının,
• bölge ekonomisinin geleceği açısından doğurduğu risklerin tüm yönleriyle tespit edilmesi ve Hatay'a özgü kalıcı ve kapsayıcı çözümler geliştirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.