Yargıdaki siyasallaşma ve yargı bağımsızlığına müdahale iddialarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Demokratik bir hukuk devletinde yargı; yasama ve yürütme organlarının hukuka uygunluğunu denetler; yönetenlerin de hukuka uygun davranmasını sağlayarak toplumdaki adalet duygusuna hizmet eder. Diğer bir deyişle yargı, yürütme ve yasamayı sınırlandırarak denge denetlemeli bir sistemdeki başat görevini yerine getirir. Yargı organının bu işlevlerini yerine getirebilmesi için bağımsız ve tarafsız olması, bu bağımsızlığın yasalar ile garanti altına alınmış olması gereklidir. Vatandaşların, Anayasa ve uluslararası anlaşmalar ile garanti altına alınan haklarını kullanabilmelerinin en önemli güvencesi, bağımsız ve tarafsız bir yargı organının varlığı ve hukukun üstünlüğü ilkesine riayet edilmesidir. Bu bakımdan yargıya güven, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı ile doğrudan ilişkilidir. Bağımsız olmayan, bağımsızlığına güven duyulmayan yargının tarafsızlığına itimat edilemeyeceği gibi, yargı yoluna başvuran yurttaşların yargı süreçleriyle ilgili güven duygusu oluşturması da beklenemez.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile yürütmenin yargı üzerindeki etkisinin arttığı ve bunun sonucunda yargı kurumlarının bağımsızlığı ve hukukun üstünlüğü ilkesinin geçerliliğinin sorgulanır hale geldiği açıktır.

Son yıllarda Türkiye'de yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı konusunda kamuoyunda ciddi tartışmalar yaşanmaktadır. Özellikle Muhalefetin her türlü kesimine yönelik başlatılan yargı süreçlerinin tabiri yerindeyse tek bir elden çıkıyor olması bu süreçlerin siyasi nitelik taşıması yargının tarafsızlığını ve bağımsızlığını kaybettiğinin, siyasallaştığının açık göstergesi olmuştur.

Öte yandan, söz konusu yargı süreçlerinde görev alan bazı isimlerin kariyer basamaklarında hızlı yükselişler yaşaması, kamuoyunda "siyasi kararların terfi ile ödüllendirildiği" yönünde değerlendirmelere yol açmıştır. Son olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından Adalet Bakanlığına yapılan atama bunun somut göstergesidir. Bu durum, yargı mensuplarının bağımsızlığı ve tarafsızlığı konusunda duyulan güveni zedelemekte, hukuk devleti ilkesini ortadan kaldırmaktadır.

Anayasa'nın 2'nci maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesinin ve 138'inci maddesinde düzenlenen yargı bağımsızlığının korunması, demokratik sistemin temel şartıdır. Bu kapsamda yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığını ihlal eden, yargının siyasallaşmasının önünü açan uygulamaların tespiti ve bunlara karşı yapılacak yasal düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Iç Tüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ve teklif ederim.