Sürdürülebilirlik politikalarının çevresel, ekonomik ve ticari etkilerinin araştırılarak politika önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

PARTI Sayı 632

Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca; sürdürülebilirlik politikalarının çevresel etkilerinin yanı sıra ekonomi ve ticaret

üzerindeki sonuçlarının bütüncül biçimde araştırılması, bu sürecin finansal sistemle olan etkileşiminin değerlendirilmesi ve politika önerilerinin geliştirilmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE Sürdürülebilirlik kavramı uzun yıllar boyunca, ağırlıklı olarak çevre ve iklim değişikliği başlığı altında ele alınmış; doğal kaynakların korunması ve çevresel sorumluluklar çerçevesinde değerlendirilmiştir. Ancak gelinen noktada sürdürülebilirlik, yalnızca çevresel bir hedef olmaktan çıkmış; ekonomik yapı, ticaret ilişkileri ve finansal sistem üzerinde doğrudan etkiler doğuran çok boyutlu bir dönüşüm alanı haline gelmiştir.

Uluslararası ticarette çevresel ve sosyal kriterlerin giderek zorunlu hale gelmesi; karbon düzenlemeleri, tedarik zinciri şeffaflığı ve sürdürülebilirlik raporlama yükümlülükleri aracılığıyla, firmaların üretim süreçlerini, maliyet yapılarını ve pazarlara erişim imkânlarını doğrudan etkilemektedir. Bu gelişmeler, sürdürülebilirliğin şirketler açısından bir tercihten ziyade ekonomik ve ticari bir zorunluluk haline geldiğini ortaya koymaktadır. Sürdürülebilirlik kriterlerine uyum sağlayamayan işletmeler; ihracat pazarlarını kaybetme, tedarik zincirlerinden dışlanma ve rekabet güçlerinin zayıflaması gibi risklerle karşı karşıya kalırken; bu alanda kapasite geliştiren firmalar ise uluslararası pazarlarda daha avantajlı bir konuma ulaşmaktadır. Bu durum, sürdürülebilirliğin doğrudan ülke ekonomisinin rekabet gücünü ve dış ticaret performansını etkileyen bir unsur olduğunu göstermektedir. Bu dönüşüm sürecinin önemli bir boyutu da finansal sistemle olan etkileşimdir. Bankalar ve finansal kuruluşlar, kredi ve yatırım kararlarında sürdürülebilirlik ve iklim risklerini giderek daha fazla dikkate almakta; şirketlerin çevresel ve operasyonel riskleri finansal risk olarak değerlendirilmektedir. Bu durum, sürdürülebilirlik performansının firmaların finansmana erişim koşulları üzerinde belirleyici hale gelmesine yol açmaktadır.

Öte yandan sigortacılık sektörü açısından sürdürülebilirlik ve iklim riskleri; fiziksel hasarlar, üretim ve tedarik zinciri kesintileri ile uzun vadeli risk projeksiyonları bakımından önem arz etmektedir. Bu çerçevede sürdürülebilirlik, yalnızca çevresel etkiler üzerinden değil, riskin ölçülmesi, fiyatlanması ve paylaşılması bakımından da ekonomik sistemin temel unsurlarından biri haline gelmiştir.

Türkiye'de sürdürülebilirlik meselesi hâlen büyük ölçüde çevresel ve teknik bir başlık olarak ele alınmakta; ekonomi, ticaret ve finansal sistemle olan karşılıklı etkileşimi bütüncül biçimde değerlendiren kapsamlı bir yaklaşım yeterince geliştirilememektedir. Bu durum, sürdürülebilirlik alanında yaşanan küresel dönüşüm karşısında hem kamu politikaları hem de özel sektör açısından uyum ve yönetişim riskleri doğurabilecek niteliktedir. Bu nedenle sürdürülebilirliğin;

• Ekonomi ve ticaret üzerindeki yapısal etkilerinin,

• Şirketlerin rekabet gücü ve ihracat performansına yansımalarının,

• Finansal sistemle olan etkileşiminin,

• Kamu, özel sektör ve finansal aktörler arasındaki uyumun Meclis çatısı altında bütüncül bir yaklaşımla ele alınması büyük önem taşımaktadır.

Kurulacak Meclis Araştırma Komisyonu aracılığıyla yapılacak çalışmaların; sürdürülebilirlik politikalarının ekonomik ve ticari sonuçlarının daha sağlıklı değerlendirilmesine, ortaya çıkan risk ve fırsatların tespit edilmesine ve politika yapım süreçlerine katkı sunacağı değerlendirilmektedir.

Sürdürülebilirlik politikalarının çevresel boyutlarının yanı sıra ekonomi ve ticaret üzerindeki etkilerinin, finansal sistemle olan etkileşimi de dikkate alınarak bütüncül biçimde incelenmesi; mevcut risk ve fırsatların ortaya konulması ve politika önerilerinin geliştirilmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılmasını saygılarımızla arz ve teklif ederiz.