28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Türkiye, giderek artan bir şekilde Avrupa Birliği ülkelerinden plastik atık ithal etmektedir. 2024 yılında 500 bin tonu aşkın atık plastik ithal edilirken, bu miktarın 2025'te 540 bin tona ulaşması beklenmektedir. İthal edilen atıkların büyük bir bölümü Almanya, İngiltere, Hollanda ve İtalya gibi ülkelerden gelmektedir. Ancak mevcut geri dönüşüm altyapımız, hem yurtdışından gelen hem de ülke içinde üretilen plastik atıkların tamamını sağlıklı ve etkin bir şekilde işleyememektedir.
Resmî raporlar ve bağımsız araştırmalar, Türkiye'de hem ithal edilen hem de yerli plastik atıkların %70 ila %80'inin uygun şekilde geri dönüştürülemediğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu atıkların önemli bir bölümü; düzensiz biçimde açık alanlara bırakılmakta, kontrolsüz şekilde doğaya karışmakta ya da yasa dışı yollarla yakılmaktadır.
Kısa vadeli ekonomik kazançlar uğruna toprağa, suya ve havaya verilen bu zarar, milyonlarca insanın sağlığını tehdit etmektedir. En çok zarar gören alanların başında tarım arazileri, yeraltı su kaynakları ve denizler gelmektedir.
Mikroplastikler, tarımsal üretimden balıkçılığa, oradan da musluk suyuna kadar sızmaktadır. Yapılan bilimsel araştırmalara göre, Türkiye'de musluk sularının %94'ünde, sofra tuzlarının ise %72'sinde mikroplastik bulunmuştur.
Bilimsel veriler, plastik atıkların doğada 400 ila 1000 yıl boyunca bozulmadan kalabildiğini göstermektedir. Bu süreçte parçalanarak mlknoplaştiklere dönüşen atıklar, besin zinciri yoluyla insan vücuduna kadar ulaşmakta ve geri dönüşü olmayan sağlık sorunlarına zemin hazırlamaktadır.
Öte yandan, "geri dönüşüm" adı altında faaliyet yürüten çok sayıda kayıt dışı tesis, ÇED raporu olmadan çalışmakta; yasa dışı atık yakımı, kimyasal sızıntılar ve zehirli gaz emisyonlarıyla çevreyi ve halk sağlığını ciddi şekilde tehdit etmektedir. Özellikle Adana, Mersin, Kocaeli, Gaziantep ve İstanbul gibi şehirlerde yoğunlaşan bu tesislerin çevreye verdiği zarar giderek daha yıkıcı boyutlara ulaşmaktadır.
Gelinen noktada; plastik atık ithalatı ve yerli tüketimin toplam çevresel yükü, ekosisteme verdiği zarar, toplum sağlığı üzerindeki etkileri, geri dönüşüm tesislerinin denetim düzeyi ve mevcut atık yönetimi politikalarının etkinliği bütün yönleriyle değerlendirilmelidir. Doğal kaynaklarımızın, tarım alanlarımızın ve halk sağlığımızın kısa vadeli kazançlar uğruna feda edilmesine daha fazla göz yumulamaz.
Bu nedenle, ülkemizin plastik atık ithalatı ve geri dönüşüm politikalarının çevresel, ekonomik, toplumsal etkilerinin detaylı biçimde araştırılması, kalıcı, sürdürülebilir. çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci maddesi ile Tüçkiye BuN/j* Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca, Meclis Araştırması açuması arz ederiz. CUMHU
SHUP BASKAN
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
AYNI KONUDA
TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.
Çerezler. Siteyi çalıştırmak için gerekli olanlar dışında, reklam ve ziyaret ölçümü çerezlerini yalnız onay verirsen kullanırız. Kararını istediğin zaman sayfa altındaki “Çerez tercihleri”nden değiştirebilirsin. Çerez politikası
