Kuru incir üretimine yönelik sürecin tüm yönleriyle araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Ülkemizde yetişen incir üstün kaliteli olarak tanımlanan ve dünya da önemli değer bulan bir üründür. Aydın, İzmir illeri başta olmak üzere uygun iklim koşullarında yetişmektedir. Sarılop olarak tanımlanan kurutulmaya elverişli incir çokta tutulan bir üründür. Çok sayıda aile için incir bir geçim kaynağıdır. Dünya da marka olan stratejik ürün olarak tanımlanan kuru incir de yurt dışı pazarlarda son yıllarda sorunlar yaşanır olmuştur. Türkiye'nin dünyada marka olduğu ve geleneksel ihraç ürünleri arasında stratejik öneme sahip bulunan kuru incirde, mikotoksin ve aflatoksin kaynaklı ihracat ürünlerde iadeler yaşanmakta ve Avrupa Birliği sınırlarından geri çevrildiği ve bu durumun hem üreticiyi hem ihracatçıyı hem de ülke ekonomisini doğrudan olumsuz etkilediği görülmektedir.

Avrupa Birliği Gıda ve Yemler İçin Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) kayıtlarında, Türkiye menşeli kuru incirlerin Okratoksin A, Aflatoksin B1 ve diğer mikotoksinler nedeniyle "ciddi risk" kapsamında bildirime konu olduğu; başta Fransa olmak üzere Malta, Hollanda ve Almanya tarafından ürünlerin sınırdan reddedildiği anlaşılmaktadır. Bu bildirimlerin geçici değil, birden çok olması yapısal bir sorun olduğu da görülmektedir. Nitekim ihracat rakamları incelendiğinde, kuru incir ihracatının 2021 yılında 72 bin tonun üzerinde seyrederken, 2025 yılı itibarıyla 52 bin ton seviyelerine kadar gerilediği, yaklaşık 20 bin tonluk bir ihracat kaybı yaşandığı görülmektedir. Bu düşüş; denetim mekanizmalarının yetersizliği, üreticiye kurutma ve depolama süreçlerinde yeterli teknik destek verilmemesi, izleme ve erken uyarı sistemlerinin etkin biçimde işletilememesi gibi sorunların varlığını da göstermektedir. Süreç ile yalnızca ticari bir kayıp değil; aynı zamanda ülkemiz ürünleri için uluslararası itibarını zedeleyen, üreticiyi gelir kaybına sürükleyen ve tarımsal ihracatta pazar kaybına yol açmaktadır. Sorun kalıcı ve önleyici politikalar ile aşılabilmelidir., Görünen o ki aynı sorunların tekrar etmesine neden olmaktadır.

Bu çerçevede; kuru incirde yaşanan sürecin tüm yönleriyle araştırılması, denetim zincirindeki aksaklıkların ortaya konulması, üretimden ihracata kadar olan süreçte alınması gereken önlemlerin belirlenmesi, üreticinin korunması ve ülkemizin uluslararası pazarlardaki payının güçlendirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü 'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

Saygılarımla. 19.01.2026

• M-Salih Uzun İzmin Çua Yaskın Ozze istenbul 8 Seet ARPAC, Denizi: