TÜİK'in veri üretim süreci ve hesaplama yöntemlerinin araştırılarak istatistiki veri üretiminde şeffaflık ve güvenilirliğin sağlanması için yapılması gerekenlerin belirlenebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Tüik'in veri üretim süreçlerinin, hesaplama yöntemlerinin, kurumsal yapısının ve kamuoyundaki güven kaybının nedenlerinin araştırılması; ENAG gibi bağımsız ölçüm platformları ile TÜiK arasındaki farklılıkların bilimsel açıdan karşılaştırılması; ve istatistiki veri üretiminde bağımsızlık, şeffaflık ve güvenilirliğin yeniden nasıl tesis edilebileceğinin tespiti amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.
GEREKÇE
Son yıllarda Türkiye İstatistik Kurumu (TÜik) tarafından açıklanan enflasyon verileri ile başta bağımsız akademik gruplar olmak üzere kamuoyundaki gözlemler ve alternatif ölçüm sonuçları arasındaki fark, toplumun tüm kesimlerinde ciddi bir güven bunalımına yol açmıştır. TÜİK'in hesaplama yöntemlerinin şeffaf olmaması, veri kaynaklarının açıklanmaması ve kurumun bağımsızlığına dair soru işaretleri, bu krizi daha da derinleştirmiştir.
Metnin tamamını göster (6 paragraf daha)Metni kısalt
Açıklanan enflasyon oranlarının başta memur, emekli ve asgari ücretli maaşları olmak üzere sosyal ve ekonomik politikalarda belirleyici olması, bu tartışmanın yalnızca akademik değil, doğrudan milyonlarca vatandaşın geçim koşullarını etkileyen hayati bir meseleye dönüştüğünü göstermektedir.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ekonomik ve sosyal göstergelerin ölçülmesinde devletin resmi veri kaynağıdır. Ancak özellikle son beş yıldır TÜİK tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ile alternatif ölçüm kuruluşları tarafından açıklanan veriler arasında dramatik farklılıklar oluşmuştur.
Bağımsız akademisyenlerden oluşan ENAGrup (ENAG) verilerine göre 2024 yılı enflasyonu %127,21 olarak açıklanırken, TÜİK aynı dönemde %64,77 oranını duyurmuştur. Aradaki bu fark sadece teknik bir mesele değil; toplumun geçim algısını, maaş ayarlamalarını, sosyal yardımları ve ekonomik güveni doğrudan etkileyen bir sorun haline gelmiştir.
Bu durumun en somut etkisi, maaş artışlarının gerçek enflasyonu yansıtmaması olarak görülmektedir. Milyonlarca emekli ve memur, TÜiK'in düşük gösterdiği enflasyon oranları nedeniyle alım gücü düşmüş maaşlara mahkûm edilmiştir. Enflasyon farkı adi altında yapılan artışlar, gerçekte bir fark değil, adaletsizliktir.
Ayrıca sosyal yardımlardan vergi düzenlemelerine kadar birçok kamu politikası, TÜiK verilerine dayalı biçimde yapılandırılmaktadır. Eğer bu veriler gerçeği yansıtmıyorsa, ekonomik planlama ve sosyal adalet mekanizması çökme riskiyle karşı karşıyadır.
Bu çerçevede açılacak. bir Meclis Araştırması Komisyonu, hem teknik hem siyasi boyutlarıyla bu önemli sorunu irdeleyecek; kamuoyunda yeniden güveni tesis edecek öneriler geliştirecek; veriye dayalı ekonomi yönetimi için sağlam bir zemin oluşturacaktır.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
AYNI KONUDA
Aynı konuda verilen diğer önergeler
TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.