Tutukluluk sürelerinin uzamasının nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırmasının açılmasına ilişkin önergesi

GEREKÇE

Tutuklama, ceza yargılamasında son çare olarak başvurulması gereken, istisnai bir koruma tedbiridir.

Kişi özgürlüğü kural, tutuklama istisnadır. Ancak özellikle son yıllarda uygulamada tutuklama tedbirine çok sık başvurulduğu, tutukluluğun kimi dosyalarda fiilen cezalandırma sonucuna dönüştüğü ve bu durumun kamuoyuna yansıyan çok sayıda örnek üzerinden toplumda güçlü bir adaletsizlik kanaati oluşturduğu görülmektedir. Tutukluluk sürelerinin uzaması, tutukluluğun devamına ilişkin kararların çoğu zaman delilden yoksun ve yetersiz gerekçelerle kurulması, adli kontrol tedbirlerinin ise çoğu dosyada etkili biçimde değerlendirilmemesi; kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına ilişkin tartışmaları büyütmekte, adalet duygusunu zedelemekte ve yargıya güveni aşındırmaktadır.

Buna ek olarak, bazı tutuklama kararlarının siyasi baskı altında alındığına ilişkin iddiaların güçlenmesi; yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığı konusunda ciddi bir güven bunalımına yol açmaktadır.

Bu durum Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporuna da yansımış ve raporda "Hukukun evrensel ilkeleri çerçevesinde ve AİHM ile AYM'nin yerleşik içtihatları doğrultusunda, tutuksuz yargılamanın tüm yargısal süreçlerde esas alınmasına özen gösterilmelidir. Kanundaki tutuklama şartlarına bağlı kalınarak, tutuklamanın istisna olduğu ilkesine uygun biçimde mevzuat gözden geçirilmelidir." İfadesi yer almıştır.

Bu tablo karşısında, tutuklama kararlarının gerekçelendirme standardını ve ölçülülük ilkesine uygunluğunun incelenmesi; uygulamada keyfiliğe alan açan sorunların tespit edilmesi ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması zorunlu hale gelmiştir.