Yargı bağımsızlığına müdahale iddialarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca, son dönemde alınan yargı kararlarının siyasetin gölgesinde yönlendirildiği ile ilgili kamuoyu algısı ile bu yöndeki iddiaların araştırılması, yargı bağımsızlığına yönelik olası tehditlerin tespit edilmesi ve demokratik hukuk devleti ilkelerinin korunmasına yönelik alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE Demokratik bir hukuk devletinin temel unsurlarından biri, bağımsız ve tarafsız bir yargının varlığıdır. Ancak son yıllarda yargı kararlarının siyasi baskılar doğrultusunda şekillendiğine dair kamuoyunda ciddi tartışmalar yaşanmaktadır. Hukukun üstünlüğü ilkesinin yerini, iktidarın çıkarlarını gözeten bir yargı pratiğinin aldığına dair iddialar ve bu yöndeki emareler gün geçtikçe artmaktadır. Özellikle kritik davalarda mahkemelerin verdiği kararlar, yargının bağımsızlığı konusunda ciddi soru işaretleri doğurmuş, hukuka olan güveni zedelemiş ve hukuk devleti ilkesine yönelik endişeleri derinleştirmiştir.

Yargı organlarının siyasi etkilerden bağımsız çalışması, hukuk güvenliği ve adaletin sağlanması açısından hayati öneme sahiptir. Ancak, yürütme organının yargı üzerindeki baskısı, hâkim ve savcı atamalarında liyakatten ziyade siyasi sadakatin esas alınması, yüksek yargı organlarına yönelik doğrudan veya dolaylı müdahaleler gibi somut vakalar, yargının yürütmenin güdümüne girdiği eleştirilerini beraberinde getirmektedir. Özellikle Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının görmezden gelinmesi ya da uygulanmaması, hukuk devletine olan inancı derinden sarsmaktadır. Son dönemde, bazı davalarda yargı kararlarının kısa süre içinde değişmesi, tutukluluk sürelerinin siyasi hesaplarla uzatılması veya aniden kısaltılması, muhalif siyasetçiler, gazeteciler ve sivil toplum temsilcileri hakkında verilen yargı kararlarının belirli bir siyasi ajandaya hizmet ettiği yönündeki kanaati pekiştirmiştir. Bunun yanı sıra, belirli davalarda mahkemelerin, siyasi iktidarın çıkarlarına uygun hareket eden kararlar alması, yargının tarafsızlığına dair ciddi kaygılar doğurmuştur. Bu durum, vatandaşların hukuka ve adalet mekanizmasına duyduğu güveni ortadan kaldırmakta, hukukun üstünlüğünü zayıflatmakta ve demokratik düzenin temel ilkelerine doğrudan zarar vermektedir. Bu çerçevede, yargının siyasetin etkisi altında olup olmadığının tespit edilmesi, yargı bağımsızlığına yönelik tehditlerin detaylıca araştırılması ve hukukun üstünlüğünü güçlendirmek için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılması zorunluluk haline gelmiştir. Yapılacak araştırma sonucunda, Türkiye'de adalet sisteminin daha şeffaf, tarafsız ve bağımsız bir yapıya kavuşmasını sağlayacak öneriler geliştirilerek, hukuk devleti ilkesinin güçlendirilmesine katkı sağlanacaktır. B. M. M.