Esnaf ve sanatkar meslek kuruluşlarının mali ve idari yönden güçlendirilmesi, teknik alanların netleştirilmesi ve mevzuatlarının yeniden düzenlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu günümüzün ekonomik ve teknolojik şartlarına tam anlamıyla cevap verememektedir. Sicil kayıt süreçlerinde ilgili oda-ihtisas odası-karma oda sıralamasının net olmaması uygulamada tereddütlere yol açmakta; NACE kodu yönlendirmelerindeki hatalı uygulamalar ihtisas odalarının işlevini zayıflatmaktadır. Esnaf sayılma hadlerinin düşüklüğü nedeniyle üyelerin Ticaret Odalarına kayıt yaptırması sebebiyle yaşanan üye kayıpları, odaların temsil gücünü ve kurumsal sürdürülebilirliğini olumsuz etkilemektedir. Bu durum, meslek kuruluşlarının sektörel düzenleyici rolünü zayıflatmaktadır.

Meslek kuruluşlarının en önemli sorunlarından biri mali yapılarının yetersizliğidir. Gelirlerin büyük ölçüde aidata dayanması, tahsilat sorunları ve aidat borçlarının takibinde yaşanan güçlükler odaların personel istihdamını ve uzman desteği almasını sınırlandırmaktadır. Sicil harçlarından birliklere ayrılan payın düşük olması üst kuruluşların hizmet kapasitesini daraltmaktadır. Odaların yalnızca aidat gelirleriyle değil, sundukları hizmetler karşılığında elde edecekleri gelirlerle de faaliyetlerini sürdürebilecekleri bir mali yapıya kavuşturulmaları gerekmektedir.

Teknik altyapı bakımından ESBİS (Esnaf ve Sanatkarlar Bilgi Sistemi) sisteminde yaşanan aksaklıklar, veri yönetimi ve aidat takibini zorlaştırmakta; yanlış aidat yüklemeleri, geçmiş borç sekmelerinin kaldırılması ve raporlama yetersizlikleri odaların iş yükünü artırmaktadır. NACE kodu uygulamalarındaki yanlış tanımlamalar teşvik ve desteklere erişimi engellemekte; ihtisas odalarının önceliği yeterince sağlanamamaktadır.

Tüm bu nedenlerle; esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının mevzuattan kaynaklanan yetki ve temsil sorunlarının, mali yapılarının güçlendirilmesi ihtiyacının, ESBIS ve NACE uygulamalarındaki teknik ve idari aksaklıkların ve kurumsal kapasite yetersizliklerinin bütüncül biçimde incelenmesi; bu kuruluşların üyelerine etkin hizmet sunabilecek, rehberlik ve mentörlük yapabilecek ve kamu adına üstlendikleri görevleri sağlıklı biçimde yerine getirebilecek yapıya kavuşturulmaları için gerekli yasal ve idari düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.