Kamu personeli seçme sisteminin tüm yönleriyle araştırılması ve yapılması gereken yapısal düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Bununla birlikte, son yıllarda yükseköğretim kurumlarından mezun olan gençlerin sayısı ile kamuda açılan kadroların sayısı arasında ciddi bir dengesizlik oluştuğu görülmektedir. Her yıl yüz binlerce genç KPSS'ye girmekte ve sınırlı sayıda kadro için çok daha yüksek sayıda aday yarışmaktadır. Bu durum uzun süreli sınav hazırlık süreçlerine, tekrarlanan sınavlara ve genç işsizliğinin artmasına yol açmaktadır. Mezun sayılarının planlanmasında kamu istihdam kapasitesinin yeterince dikkate alınmaması, gençlerin beklentileri ile kamu istihdam politikaları arasında kopukluk yaratmaktadır. Sonuç olarak, gençler açısından öngörülebilir bir kariyer yolu oluşmamakta, belirsizlik duygusu güçlenmektedir.

Diğer yandan, bazı kadrolarda yazılı sınav sonrasında uygulanan sözlü mülakat süreçleri kamuoyunda yoğun tartışmalara konu olmaktadır. Yazılı sınavda yüksek puan alan adayların sözlü aşamada elenmesi; mülakat değerlendirmelerinin hangi somut ölçütlere dayandığının açık biçimde ortaya konulmaması; değerlendirme sonuçlarının yeterli gerekçeyle açıklanmaması gibi hususlar, yazılı sınavın belirleyiciliğinin zayıfladığı yönünde bir algı doğurmaktadır. Özellikle sözlü sınavların kayıt altına alınmaması ve denetlenebilirliğinin sınırlı olması, sürecin şeffaflığı, objektifliği ve tarafsızlığı konusunda soru işaretleri yaratmaktadır. Bu durum yalnızca bireysel mağduriyetlere değil, kamuda istihdama erişimde adalet duygusunun zedelenmesine de yol açmaktadır.

Kamu kurumlarının gerçek personel ihtiyacına dayalı uzun vadeli insan gücü planlamasının yeterince yapılmaması, atamaların dönemsel ve parçalı biçimde gerçekleştirilmesi, ve seçim dönemlerine yönelik istihdam politikası; bazı alanlarda ciddi personel açığı bulunurken bazı alanlarda yığılma yaşanması gibi sorunlara neden olmaktadır. Yükseköğretim kontenjanlarının belirlenmesi ile kamu istihdam stratejileri arasında sağlıklı bir eşgüdüm kurulamaması, mezun-kadrolu istihdam dengesini daha da bozmaktadır.

Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; kamuya giriş sisteminin liyakat, eşitlik, şeffaflık, tarafsızlık ve öngörülebilirlik ilkeleri bakımından kapsamlı biçimde gözden geçirilmesine ihtiyaç bulunduğu açıktır. Mezun sayıları ile atama sayıları arasındaki uyumsuzluğun nedenlerinin ortaya konulması; mülakat süreçlerinin yazılı sınav üzerindeki etkisinin somut verilerle incelenmesi; sınav ve yerleştirme süreçlerinin denetlenebilir ği.in eşgüdümün sağlanmasına yönelik çağımızın gereklerine uygun politikaların geliştirilmesi gerekmektedir.

Tüm bu nedenlerle, kamu personel seçme sisteminin tüm yönleriyle araştırılması; gençlerin kamuya erişiminde adalet duygusunu güçlendirecek, fırsat eşitliğini sağlayacak ve liyakat esasını somut ve denetlenebilir kurallarla pekiştirecek yapısal düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.

PRUD BAŞKANLE