İlaç tedarikinde yaşanan sorunların araştırılması ve ilaç fiyatlandırmada kullanılan döviz kuru uygulamasının etkilerinin tespit edilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Türkiye genelinde eczanelerde çok sayıda hayati ilacın bulunamaması, kronik hastalıklar, kanser, epilepsi, diyabet, hipertansiyon ve çocuk hastalıklarında kullanılan ilaçlara erişimde yaşanan güçlüklerin giderek artması, vatandaşların sağlık hakkına doğrudan zarar vermektedir. İlaç tedarikinde yaşanan bu krizlerin nedenlerinin, ilaç fiyatlandırmasında kullanılan döviz kuru uygulamasının etkilerinin, kamu denetimindeki eksikliklerin ve yurttaş mağduriyetinin boyutlarının incelenmesi amacıyla; Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.

GEREKÇE

Her yılın son aylarında eczanelerde çok sayıda ilacın bulunamaması, özellikle kronik ve ağır hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlara erişimin neredeyse imkânsız hale gelmesi, yurttaşlarımızı ciddi biçimde mağdur etmektedir. Türk Eczacıları Birliği'nin açıklamalarına göre, ilaç yoklukları dönemsel değil, artık süreklilik kazanmış bir halk sağlığı krizine dönüşmüştür. Kanser, epilepsi, insülin ve antibiyotik grubu ilaçlarda yaşanan tedarik sorunları, binlerce hastanın tedavisini aksatmakta, kimi zaman hayati riskler doğurmaktadır.

Bu tablonun başlıca nedeni, ilaç fiyatlandırmasında kullanılan döviz kurunun gerçek piyasa kurunun çok altında tutulmasıdır. İthalatçı ve üretici firmalar maliyetleri karşılayamadıkları gerekçesiyle üretimi kısıtlamakta veya piyasadan çekilmektedir. Öte yandan yerli üretim kapasitesi, hammadde temininde dışa bağımlılık nedeniyle yeterince etkin kullanılamamaktadır. Bu durum, vatandaşın en temel sağlık hakkını piyasa dengelerine terk eden, denetimsiz ve plansız bir sistemin sonucudur.

Sağlık hizmetine erişim, Anayasa'nın 56'ncı maddesiyle güvence altına alınmış temel bir yurttaş hakkıdır. Devlet, bu hakkın korunması için ilacın bulunabilirliğini, ulaşılabilir fiyatlarla teminini ve adil dağıtımını sağlamakla yükümlüdür. Ancak ilaç tedarik süreci bugün ekonomik göstergelere indirgenmiş; kamusal öncelik, halk sağlığından çok maliyet hesabına dönüşmüştür. Bu nedenle, TBMM bünyesinde kurulacak bir araştırma komisyonu aracılığıyla sorunun yapısal nedenlerinin açığa çıkarılması, fiyatlandırma ve denetim politikalarının yeniden düzenlenmesi ve yurttaşların hayati ilaçlara kesintisiz erişimini sağlayacak kalıcı çözümlerin geliştirilmesi zorunludur.

• Nalir Pact iznin 3 Aghan BARUT Adaro 1° Engin ALTAY Istanbul Mr - E. Alumi,