TÜİK tarafından açıklanan verilerin kuruluş kanununda bulunan ilkelere uygunluğunun değerlendirilmesi ve açıklanan verelere güvenin sağlanması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Türkiye İstatistik Kanunu 2005 yılında kabul edilmiş olup kurumun amacı; "ülkenin ihtiyaç duyduğu alanlarda veri ve bilgilerin derlenmesini, değerlendirilmesini, gerekli istatistiklerin üretilmesini, yayımlanmasını, dağıtımını ve Resmi istatistik Programında istatistik sürecine dahil kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamaktır şeklinde belirlenmiştir. Kanunun 4'üncü maddesinde ise üretilen istatistiklerin "güvenilirlik, tutarlılık, tarafsızlık, istatistiki gizlilik, güncellik ve şeffaflık" ilkelerine göre hazırlanması gerektiği belirtilmiştir.
Türkiye İstatistik Kurumu, belli periyodlarla ekonomi, eğitim, sağlık, çalışma hayatı, turizm gibi pek çok alanda istatistikler yayınlamaktadır. Devlet eliyle yapılan bu istatistikler, hükümetin her alanda uyguladığı politikaların sonuçları ile ilgili olarak kamuoyunun bilgi sahibi olmasını sağlar, İstihdam, yatırım ve teşvik gibi alanlarda da yönlendirici niteliktedir. Aynı zamanda bu istatistikler özellikle ekonomik ve sosyal politikalar açısından esas alınmakta, ücret ve zamların belirlenmesinde de TÜİK istatistikleri temel veri olarak alınmaktadır.
Bu nedenle TÜİK'in açıkladığı istatistiklerin doğru ve güvenilir olması toplumdaki pek çok parametre açısından asli bir öneme sahiptir.
Metnin tamamını göster (11 paragraf daha)Metni kısalt
Ancak ülkemizde uzunca bir zamandır TÜİK'in açıkladığı veriler, kurumunun tarafsız ve bağımsızlığına gölge düşürecek niteliktedir. İktidar tarafından yapılan atamalarla birlikte, açıkladığı istatistiklerde değişiklik olan TÜİK'i bugün, doğru verileri tarafsız ve bağımsız şekilde açıklayan, güvenilir bir kurum olarak nitelemek mümkün değildir.
TÜİK'in özellikle enflasyon oranına ilişkin verileri son derece dikkat çekicidir. Kurum 2022 yılı Mayıs ayından bu yana enflasyon oranına esas teşkil eden enflasyon sepetinde hangi ürünlerin yer aldığını mahkeme kararına rağmen açıklamamaktadır. Sadece bu durum bile TÜİK'in şeffaflığının ve güvenilirliğinin sorgulanmasına neden olmaktadır. Nitekim bağımsız araştırma kuruluşlarının açıkladığı enflasyon oranları ile TÜİK'in açıkladığı veriler arasında adeta bir uçurum vardır.
Bunun yanında özellikle maaşlardaki zam oranına esas teşkil eden ve yıllık enflasyon oranının netleştiği Aralık ayı enflasyon oranları ile bir sonraki yılın Ocak ayı enflasyon oranlarındaki fark dikkat çekicidir.
2025 yılı Aralık ayında enflasyonu yüzde 0,89 olarak açıklayan TÜİK, 2026 Ocak ayında enflasyonu yüzde 4,89 olarak açıklamıştır.
2024,2023 ve 2022 yıllarında da benzer bir durum yaşanmıştır. 2024 yılı Aralık ayı enflasyonu yüzde 1,03, 2025 yılı Ocak ayında yüzde 5,03 2023 yılı Aralık ayı enflasyonu yüzde 2,93. 2024 yll Ogk yırda yede e big. 2022 yılı Aralık ayı enflasyonu yüzde 1,18, 2023 yılı Ocak ayide olarak açıklanmıştır. 1923
PRUP BAŞKAN
Son 4 yıla ait bu veriler TÜİK'in, toplumun bizzat yaşadığı enflasyon gerçeğini yansıtan, hayat pahalılığını ortaya koyan gerçek veriler üzerinden değil iktidarın baskısı ile kendisine dayatılan veriler üzerinden hareket ettiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Açıkladığı verilerle kamuoyuna güven vermeyen TÜİK, uluslararası raporlarda ciddi şekilde eleştirilir hale gelmiştir.
Avrupa Birliği 2025 Türkiye Raporunda TÜİK'in verilerine dair güvensizlik şu şekilde yer almıştır: "TÜİK'in güvenilirliğine ve kamuoyunun önemli makroekonomik istatistiklere olan güveninin azalmasına yönelik endişeler devam etmektedir. Kurumda, TÜİK başkanının atanmasına ilişkin profesyonel kriterler de dâhil olmak üzere şeffaf atama ve görevden ihraç prosedürleri hâlâ mevcut değildir"
Yukarıda açıklanan nedenlerle, Türkiye İstatistik Kurumu'nun, toplumun her alanını doğrudan etkileyen istatistiklerinin kuruluş kanunundaki doğruluk, güvenilirlik, tarafsızlık ve şeffaflık ilkelerine uygun olup olmadığının araştırılması, açıkladığı! verilerle toplumun tüm kesimlerini doğrudan etkileyen TÜİK'in siyasal otoritenin baskısı olmaksızın bağımsız şekilde çalışmalarını yürütebilmesi için yapılacakların belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98, İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ve teklif ederim.
GRUP BAS
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.