Araç muayene istasyonlarında yaşanan sorunların ve araç muayene ücretleri nedeniyle yaşanan mağduriyetlerin araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

GEREKÇE

Türkiye'de araç muayene işlemleri önceden Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılırken, AKP iktidarı tarafından 2005 yılında özelleştirilmişti. Bu özelleştirmeyle ülkemizde araç muayene işlemlerini Alman TÜV Şüd, Doğuş Holding ve İngiliz: Bridgepoint şirketinin sahip olduğu ortak girişim grubu (TÜVTÜRK) yapmaktadır.

Gerçekleşen bu özelleştirmenin ardından o dönem TÜVTÜRK ile 2007 yılından geçerli olmak üzere 20 yıllık bir anlaşma imzalanmış, ilk 3 yıl için %30, sonraki 7 yıl için %40 ve devamındaki 10 yıl için hasılatın (KDV hariç) %50'sinin hazineye aktarılması esasına dayalı bir sözleşme yapılmıştı. O dönemden günümüze kadar devam eden vatandaş mağduriyetleri ne yazık ki hala çözüm bulmamış, araç muayenesi için randevu sisteminden randevu almanın zorluğu, araç muayenesinin randevu yüzünden gecikerek cezaya girmesi ve fiyatlarının pahalılığı araç sahiplerini mağdur etmiştir. İlk dönemler kredi kartının geçerli olmadığı, sadece nakit ile çalışan bu istasyonlarda sonradan kredi kartı ile ödeme de eklendi. Ancak bu kez de kredi kartı ödemesinde komisyon kesintisi ile araç sahipleri mağdur edilmeye başladı. TÜVTÜRK, 'ün 2025-2026 verilerine göre, muayene istasyon sayısının toplamı yaklaşık olarak 320 istasyon civarındadır.

Yaklaşık 214 sabit araç muayene istasyonu olmak üzere;

• 75 seyyar (mobil) istasyon

• 18 seyyar traktör istasyonu

• 5 motosiklet istasyonu bulunmaktadır. TÜVTÜRK'te geçen yıl yani 2025 yılında araç muayene sayısı yaklaşık olarak 13.3 milyona ulaşmıştır.

2026 yılı için Türkiye'de TÜVTÜRK araç muayene ücretleri ve egzoz gazı emisyon ölçüm ücretleri ise şu şekildedir. Otomobil, Minibüs, Kamyonet, Özel Amaçlı Araçlar, Araç muayene ücreti: 3.288 TL, Yola elverişlilik muayenesi: 1.624 TL, Araç + yola elverişlilik toplamı: 4.110 TL (birlikte yapılırsa) Egzoz gazı emisyon ölçüm ücreti: 460 TL ayrı ücret olarak tahsil edilmektedir.

Otobüs, Kamyon, Çekici, Tanker (Ağır Vasıta), Araç muayenesi: 4.446 TL, Yola elverişlilik muayenesi: 2.223 TL, Birlikte yapılırsa: 5.557 TL, Egzoz gazı emisyon ölçüm ücreti: 460 TL, Traktör, Motosiklet, Motorlu Bisiklet: Araç muayene ücreti: 1.674 TL.

Egzoz Gazı Emisyon Ölçüm Ücreti: Egzoz emisyon ölçüm bedeli: 460 TL (KDV dahil, tüm araç gruplarında aynı tutar) Diğer İlgili Ücretler Muayenesiz araçla trafiğe çıkma cezası: . yaklaşık 2.719 TL (2026 yılı için) Egzoz ölçümü yaptırmama idari cezası: egzoz emisyon ölçümü yaptırmayan araç sahiplerine idari ceza 17.957 TL, sınırları aşan emisyon durumlarında 35.936 TL'ye kadar yaptırımlar uygulanabilmektedir.

Araç muayenesini geciktiren vatandaşlardan geciktirilen her ay için %5 oranında gecikme zammı alınmaktadır. Bir yıllık gecikmede ise gecikme zammı oranı 060'l1 bulmak afişi vs s3 7/8 ij A Roy " Araç muayenelerinde rekabetçi bir ortamın oluşmaması ve tekel olarak TÜVTÜRK tarafından muayenelerin yapılması, mevcut iktidarın buna müdahale etmemesi ve devlet olarak özel bir kuruluşu yetkilendirmesi vatandaşların sömürülmesine neden olmaktadır.

Buradaki sıkıntı, devletin kanunlar yoluyla vatandaşı zorlayarak, yabancı ortaklı bir firmaya tekelci güç vererek ve her araca kayıtsız koşulsuz muayene zorunluluğu getirerek vatandaşın cebinden çıkan paranın, ağırlığı yabancılara ait olan bir şirkete transferinde aracılık rolü üstlenmesidir.

Tekel niteliğinde ve zorunlu bir kamu hizmeti olmasına karşın, araç muayene hizmetlerinin hazineye gelir sağlamak amacıyla özelleştirilmesi sonrasında kurulan araç muayene istasyonları, verdikleri hizmetle orantılı olmayacak ölçüde pahalı ücret tarifesiyle, vatandaşları maddi ve manevi anlamda mağdur ederek, tek gayesi kar elde etmek olan ticari bir işletmeye dönüştürülmüştür.

Milyonlarca vatandaşımızın, araç muayene istasyonlarında yaşadığı mağduriyetlerin ve sorunların, çözüme kavuşturulması için Anayasamızın 98. TBMM Içtüzüğü'nün 104 ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ve talep ederiz.

GRUP BASKAN