Yemek ve alışveriş platformlarındaki komisyon oranlarına yönelik düzenleme yapılarak küçük esnaf ve yerel işletmelerin korunması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Son yıllarda dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte yemek ve alışveriş platformları hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Vatandaşımız için kolaylık, hız ve erişim sağlayan bu sistemleri elbette reddetmiyoruz. Ancak bugün gelinen noktada bu yapının adil işlemediğini, küçük esnafı korumak yerine giderek daha fazla baskı altına aldığını açıkça ifade etmek zorundayız.

Bugün birçok yemek ve e-ticaret platformu, esnaftan başlangıçta %15-%25 arasında komisyon talep etmektedir. Bu oran bile küçük işletmeler için ciddi bir yük anlamına gelirken; teslimat hizmetleri, reklam ve görünürlük ücretleri, algoritmik sıralama bedelleri ve çoğu zaman dayatılan kampanyalarla birlikte bu oranlar %40-%50 seviyelerine kadar çıkmaktadır. Bir esnaf, kazandığı her 100 liranın 40'ını, 50'sini platformlara verirken nasıl ayakta kalacaktır? Bugün Anadolu'nun dört bir yanında; lokantacı, bakkal, manav, küçük üretici dijital sistemin içinde görünür olabilmek için adeta bir "komisyon sarmalına" mahkum edilmiştir. Platformda yukarı çıkmak isteyen daha fazla ödeme yapmak zorunda bırakılmakta, kampanyaya katılmayan esnaf geri plana itilmekte, kendi emeğiyle rekabet edemez hale getirilmektedir. Bu platformlar artık sadece aracılık yapan yapılar olmaktan çıkmış, piyasayı belirleyen, fiyatları yönlendiren, esnaf üzerinde tek taraflı şartlar dayatan bir güce dönüşmüştür.

Komisyon oranlarına açık ve net bir üst sınır getirilmelidir. Gizli maliyetler, sonradan eklenen ücretler ve zorunlu kampanya dayatmaları tamamen kaldırılmalıdır. Küçük esnaf ve yerel işletmeler için özel koruyucu düzenlemeler hayata geçirilmelidir. Platformların algoritmaları şeffaf hale getirilmeli, esnafın görünürlüğü parayla değil adil rekabetle belirlenmelidir. Yemek ve alışveriş platformları, "güçlü olanın kazandığı" değil, herkesin eşit şartlarda yarıştığı bir yapıya dönüştürülmelidir. Bu noktada Anayasamızın 98'nci Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'nci maddeleri gereğince Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ederim. 08/04/2026 литo

SPIR BASKANLE

GRIS BASKANL