Kamu kaynaklarının kullanımının araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Türkiye, derinleşen ekonomik kriz koşullarında; emeklilerin, çalışanların, gençlerin ve dar gelirli yurttaşların temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığı bir dönemden geçmektedir. Bu koşullarda kamu kaynaklarının en küçük kalem dahi israf edilmeden, kamu yararı ve toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda kullanılması, sosyal devlet ilkesinin ve bütçe hakkının zorunlu bir gereğidir. Ancak son yıllarda kamu harcamalarına ilişkin veriler ve denetim raporları, bu ilkenin sistematik biçimde ihlal edildiğini göstermektedir. Kamu idarelerinin temsil ve ağırlama giderleri, taşıt alım ve kiralama harcamaları, bina kiraları, yapım-onarım işleri, danışmanlık ve hizmet alımları, tanıtım, organizasyon ve benzeri kalemlerde yaptığı harcamalar; ihtiyaç analizleriyle, kamu yararıyla ve maliyet-fayda esaslarıyla açıklanamayacak ölçüde artmıştır. Bu artışların önemli bir bölümünün, rekabeti sınırlayan, şeffaflıktan uzak ve denetimi zor yöntemlerle gerçekleştirildiği görülmektedir. Meclis Araştırması kapsamında; temsil ve ağırlama, taşıt, kiralama, yapım-onarım ve hizmet alımlarındaki harcama artışlarının hangi ihtiyaçlara dayandırıldığı, bu harcamalarda ihtiyaç ve maliyet analizlerinin yapılıp yapılmadığı, kamu zararına yol açan fiyat oluşumlarının nasıl ortaya çıktığı ve harcamaların hangi yöntemlerle gerçekleştirildiği ayrıntılı biçimde incelenmelidir. Özellikle doğrudan temin ve istisna kapsamındaki alımların yaygınlığı, bu yöntemlerin hangi gerekçelerle tercih edildiği ve rekabet ilkesini nasıl zayıflattığı araştırılmalıdır. Ayrıca; danışmanlık ve hizmet alımlarının kamu yararıyla uyumu, bu alımların kurumsal kapasite eksikliğinden mi yoksa süreklilik arz eden bir dışa bağımlılık anlayışından mı kaynaklandığı; tanıtım ve organizasyon harcamalarının kamu hizmetiyle ilişkisi, bu harcamaların toplumsal fayda üretip üretmediği ortaya konulmalıdır. Yapım-onarım işlerinde sıkça görülen maliyet artışlarının, iş artışlarının ve tekrar eden ihalelerin kamu zararına yol açıp açmadığı da Meclis denetimine konu edilmelidir. Kamu kaynaklarının israfının yalnızca mali bir sorun olmadığı; aynı zamanda sosyal devlet ilkesine, bütçe hakkına ve kamu vicdanına yönelmiş ağır bir ihlal olduğu açıktır. Bir yanda milyonlarca yurttaş yoksulluk ve geçim sıkıntısıyla mücadele ederken, diğer yanda kamu kaynaklarının lüks, gösteriş ve keyfi harcamalarla tüketilmesi kabul edilemezdir. Üstelik bu harcamaların önemli bir bölümünün Sayıştay raporlarına konu olduğu; israf, mevzuata aykırılık ve kamu zararı tespitlerine rağmen uygulamaların devam ettiği görülmektedir. Bu çerçevede; tasarruf genelgelerinin neden etkisiz kaldığı, kamu idarelerinde tasarruf ve verimlilik kültürünün neden yerleşmediği, israfın bütçe açığına, borçlanmaya ve kamu maliyesinin sürdürülebilirliğine etkileri ile israfa yol açan harcamalarda sorumluluk zincirinin neden işletilmediği bütüncül biçimde ele alınmalıdır. Tüm bu nedenlerle, kamu kaynaklarının israfına yol açan harcama alanlarının, yöntemlerin ve sorumluların TBMM tarafından kapsamlı biçimde araştırılması; kamu bütçesinin toplumun ortak yararı doğrultusunda kullanılması için gerekli yasal ve idari önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince bir Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

MALK PARTIS