İşçi ölümleri, iş kazaları ve meslek hastalıklarının araştırılarak iş sağlığı ve güvenliği alanında yaşanan sorunlara çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Bu veriler, çalışma yaşamının giderek güvencesizleştiğini; üretim ve kâr baskısının işçi sağlığı ve yaşam hakkının önüne geçtiğini açık biçimde ortaya koymaktadır.

Özellikle taşeronlaşma uygulamaları, yetersiz ve etkisiz denetim mekanizmaları, maliyet odaklı üretim anlayışı ve sendikal örgütlenmenin önündeki engeller, iş cinayetlerinin başlıca nedenleri arasında yer almaktadır. İşçi sağlığı ve güvenliği önlemlerinin maliyet unsuru olarak görülmesi, mevzuatın büyük ölçüde kâğıt üzerinde kalması ve denetimlerin etkin biçimde uygulanmaması, işçilerin yaşamını doğrudan tehdit etmektedir. Bu durum, yalnızca bireysel ihmallerle değil, mevcut çalışma rejiminin yapısal sorunlarıyla açıklanabilecek bir tabloyu ortaya koymaktadır. Çalışma yaşamındaki güvencesizlik çocuk emeğini de kapsamış; çocuklar eğitimden koparılarak üretim süreçlerine dahil edilmiştir. Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında yalnızca 2025'te 94 çocuk iş cinayetlerinde hayatını kaybetmiştir. 2013 yılından günümüze hayatını kaybeden çocuk sayısı ise en az 852 dir.

Son dönemde, güvenceli çalışma ve insanca yaşam talepleriyle Eskişehir'den Ankara'ya yürüyüş yapan madencilerin mücadelesi, mevcut sorunların toplumsal boyutunu da gözler önüne sermektedir. Aylarca ödenmeyen ücret alacaklarının ödenmesini, TMSF öncesi ve sonrasında haksız çıkış alan tüm işçilere tazminat haklarının ödenmesini ve rızası olmadan dayatılan ücretsiz izin uygulamasının kaldırılmasını talep eden Doruk Maden işçileri ülkeden yükselen feryadın sesi olmuştur.

Bu durum, işçi haklarının korunması, ücret ve çalışma güvencesi, kamu denetimi ve özelleştirme süreçlerinde işçilerin haklarının teminat altına alınması konularında ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Anayasa ve ilgili mevzuat gereği ücretin zamanında ödenmesi zorunlu olup, bu yükümlülüğün ihlali hem işçi hakları hem de kamu düzeni açısından ağır sonuçlar doğurmaktadır. Tüm bu gelişmeler, çalışma hayatındaki sorunların yalnızca bireysel değil, kamusal bir mesele olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle; iş cinayetlerinin gerçek nedenlerinin ortaya çıkarılması ile işçi sağlığı ve iş güvenliği alanındaki mevzuatın uygulanma düzeyinin incelenmesini zorunludur. Ayrıca, denetim mekanizmalarının etkinliğinin araştırılması, taşeronlaşma ve güvencesiz çalışma modellerinin etkilerinin değerlendirilmesi, çocuk işçiliği ve MESEM uygulamalarının sonuçlarının incelenmesi ve sendikal örgütlenmenin önündeki engellerin tespit edilmesi, yeni politika ve mevzuat önerilerinin geliştirilmesi zorunluluktur. Türkiye'de iş cinayetlerinin, iş kazalarının ve meslek hastalıklarının nedenlerinin araştırılması, sorumluların tespit edilmesi, işçi sağlığı ve güvenliği alanındaki yapısal sorunların ortaya konulması, güvenceli çalışma ve insan onuruna uygun bir yaşam isteyen maden işçilerinin sorunlarının ve çözüm önerilerinin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ederiz.